“อธิบดีนิรันดร์”ฐานะนายทะเบียนสหกรณ์ออกหนังสือเวียนแจ้ง สกจ.ทั่วประเทศยึดตามคำพิพากษาศาลปกครองสูงสุด กรณีจำกัดอายุผู้จัดการสหกรณ์ที่ 60 ปี พร้อมซักซ้อมทำความเข้าใจใน 3 เรื่อง เพื่อให้เป็นไปตามคำพิพากษาศาล
จากกรณีที่ศาลปกครองสูงสุดได้มีคำพิพากษาเพิกถอนระเบียบนายทะเบียนสหกรณ์ว่าด้วยการกำหนดข้อบังคับเกี่ยวกับการพ้นตำแหน่งของผู้จัดการสหกรณ์พ.ศ.2565 โดยเห็นว่าระเบียบดังกล่าวไม่เป็นไปตามเจตนารมณ์กฎหมายและเป็นอำนาจของที่ประชุมใหญ่ที่จะกำหนดเรื่องดังกล่าว ซึ่งส่งผลให้ข้อจำกัดเรื่องอายุเกิน 60 ปีของผู้จัดการสหกรณ์ที่ออกมาในตอนแรกนั้นเป็นอันต้องมีผลสิ้นสุดลง
นายนิรันดร์ มูลธิดา อธิบดีกรมส่งเสริมสหกรณ์ ในฐานะนายทะเบียนสหกรณ์เผยความคืบหน้าล่าสุด ถึงการดำเนินการในส่วนของกรมส่งเสริมสหกรณ์เพื่อให้เป็นไปตามคำพิพากษาของศาลปกครองสูงสุดว่า ขณะนี้ออกหนังสือเวียนแจ้งไปยังสหกรณ์จังหวัดทั่วประเทศในฐานะรองนายทะเบียนและได้มีการซักซ้อมความเข้าใจถึงแนวทางปฏิบัติที่ได้รับมอบอำนาจจากนายทะเบียน ใน 3 เรื่อง ภายหลังศาลได้เพิกถอนระเบียบนายทะเบียนไปแล้วโดยให้มีผลตั้งแต่วันที่ออกระเบียบ ซึ่งในระเบียบที่ศาลเพิกถอนนั้น มีกฎข้อบังคับระบุว่า ห้ามกำหนดในเรื่องของการจ้างผู้จัดการสหกรณ์ที่พ้นจากตำแหน่งเมื่ออายุ 60 ปี โดยมี 2 เรื่องที่ศาลใช้ประกอบการพิจารณา กล่าวคือเรื่องแรกนายทะเบียนมีอำนาจออกระเบียบตามมาตรา 16 (8) ได้ แต่ทั้งนี้ การออกต้องคำนึงถึงความเป็นอิสระของสหกรณ์ด้วย และสองศาลมองว่าเรื่องนี้เป็นอำนาจของที่ประชุมใหญ่สหกรณ์ ในการกำหนดการพ้นจากตำแหน่งของผู้จัดการสหกรณ์
“เมื่อเป็นอำนาจของที่ประชุมใหญ่ วันนี้เราก็จะไปซักซ้อมกับจังหวัดใน 3 เรื่องสำคัญ เรื่องแรกกรณีของสหกรณ์ใดที่กำหนดเดิมไว้ว่าอายุผู้จัดการสหกรณ์ต้องไม่เกิน 60 ปี หรือบางส่วนที่แก้ไขให้ตรงกับระเบียบนายทะเบียนสหกรณ์แล้ว ก็ถือใช้ข้อบังคับเดิมต่อไปได้เว้นแต่สหกรณ์ประสงค์จะขอแก้ใหม่ ถ้าจะขอแก้ไขใหม่ ก็ให้ขอมติจากที่ประชุมใหญ่แล้วมาเสนอให้นายทะเบียนรับจดทะเบียนข้อบังคับใหม่ได้ นี่เป็นกรณีข้อบังคับไม่เกิน 60 ปี”
อธิบดีกรมส่งเสริมสหกรณ์เผยต่อว่า เรื่องที่สองกรณีที่นายทะเบียนไม่รับจดทะเบียนข้อบังคับสหกรณ์แล้ว จะต้องให้นายทะเบียนสหกรณ์ไปเพิกถอนคำสั่งไม่รับจดทะเบียนนั้นก่อน จากนั้นจะพิจารณารับจดทะเบียนให้ ส่วนที่สามเป็นเรื่องที่ค้างอยู่ในระหว่างการพิจารณา ซึ่งเรื่องนี้นายทะเบียนสามารถรับจดทะเบียนข้อบังคับได้ทันที
“ตอนนี้ระเบียบนายทะเบียนสหกรณ์ว่าด้วยการกำหนดข้อบังคับเกี่ยวกับการพ้นตำแหน่งของผู้จัดการสหกรณ์เดิมเท่ากับไม่มีตัวตนแล้ว เพราะว่าศาลเพิกถอนไปแล้วตั้งแต่วันที่ออกระเบียบเท่ากับระเบียบนี้ ไม่มีผลบังคับใช้แล้ว ให้พิจารณาตามที่ที่ประชุมใหญ่มีมติได้เลย เฉพาะรายการการพ้นจากตำแหน่งของผู้จัดการสหกรณ์ ฉะนั้นเส้นแบ่งจะอยู่ที่ 60 ปี วันนี้กำหนดอายุเกินได้แต่ต้องเป็นมติที่ประชุมใหญ่” อธิบดีกรมส่งเสริมสหกรณ์เผย
นายนิรันดร์ ย้ำด้วยว่าสำหรับเหตุผลที่นายทะเบียนออกระเบียบกำหนดอายุผู้จัดการสหกรณ์ไว้ที่ 60 ปี โดยอาศัยอำนาจตามมาตรา 16 (8) ทั้งนี้เพื่อเปิดให้เจ้าหน้าที่สหกรณ์คนอื่น ๆ และคนรุ่นใหม่ได้มีโอกาสเติบโตขึ้นมาตามสายงานและมองว่าอายุ 60 ปี มีความเหมาะสมในการเกษียณอายุราชการเช่นเดียวกับข้าราชการทั่วไป
ด้าน นายรุ่งโรจน์ สรวุฒิพิบูลย์ ผู้อำนวยการสำนักนายทะเบียนและกฎหมาย กรมส่งเสริมสหกรณ์ เผยข้อมูลการฟ้องร้องระหว่างสหกรณ์ต่าง ๆ กับกรมส่งเสริมสหกรณ์ในประเด็นดังกล่าว ว่าวันนี้มีการฟ้องร้องดำเนินคดีทั้งสิ้น 35 คดี ในจำนวนนี้มียกฟ้องบางส่วน ถอนฟ้องบางส่วน ส่วนคดีที่นำสู่ศาลแล้วมีทั้งหมด 24 คดี
“วันนี้พิพากษาไปแล้ว 3 คดี เป็นสหกรณ์ที่อยู่ในจังหวัดนครราชสีมาทั้งหมด ส่วนที่ไม่ฟ้องคือที่ประชุมใหญ่พิจารณาแล้วเห็นพ้องกับนายทะเบียน ก็จะไม่แก้ไขข้อบังคับหรือสหกรณ์ไหนอยากแก้ไขข้อบังคับในอนาคตก็สามารถแก้ได้ไม่ติดขัดข้อกฎหมายอะไร” ผู้อำนวยการสำนักนายทะเบียนและกฎหมาย กรมส่งเสริมสหกรณ์