กรมประมงเตรียมประกาศใช้มาตรการบริหารจัดการทรัพยากรสัตว์น้ำมีไข่ วางไข่ เลี้ยงตัวอ่อน ประจำปี 2569 ในพื้นที่อ่าวไทยตอนกลาง ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของจังหวัดประจวบคีรีขันธ์ ชุมพร และสุราษฎร์ธานี โดยแบ่งเป็น 2 ช่วงเวลา คือ ช่วงที่ 1 ระหว่างวันที่ 15 กุมภาพันธ์ – 15 พฤษภาคม 2569 และช่วงที่ 2 ระหว่างวันที่ 16 พฤษภาคม – 14 มิถุนายน 2569 เพื่อฟื้นฟูทรัพยากรสัตว์น้ำเศรษฐกิจ สร้างสมดุลระบบนิเวศทางทะเล และสนับสนุนการทำประมงให้เกิดความยั่งยืน
นางฐิติพร หลาวประเสริฐ อธิบดีกรมประมง เปิดเผยว่า “อ่าวไทยตอนกลาง” เป็นพื้นที่สำคัญที่กรมประมงได้มีการประกาศใช้มาตรการบริหารจัดการทรัพยากรสัตว์น้ำมีไข่ วางไข่ เลี้ยงตัวอ่อน หรือมาตรการปิดอ่าวมาอย่างยาวนาน เนื่องจากเป็นแหล่งที่อยู่อาศัยและแพร่ขยายพันธุ์ของสัตว์น้ำที่มีมูลค่าทางเศรษฐกิจหลากหลายชนิด โดยมีเป้าหมายหลักคือ การอนุรักษ์และบริหารจัดการทรัพยากรสัตว์น้ำให้เกิดความสมดุลอย่างยั่งยืน ควบคู่กับการศึกษาวิจัยและเก็บรวบรวมข้อมูลทางด้านวิชาการอย่างต่อเนื่องเพื่อประเมินความเหมาะสมของมาตรการ ทั้งด้านขอบเขตพื้นที่ ช่วงเวลา รวมถึงพิจารณาความเหมาะสมของเครื่องมือประมงที่ได้รับการยกเว้นให้ทำการประมง ให้สอดคล้องกับสภาวะทรัพยากรและบริบทการทำประมงในปัจจุบัน
โดยในปี 2568 ที่ผ่านมา กรมประมงได้มีการปรับปรุงข้อกำหนดเรื่องความยาวอวนติดตาปลาและวิธีการทำการประมง ในมาตรการช่วงที่ 1 และข้อกำหนดเรื่องการใช้เครื่องมืออวนครอบ อวนช้อน หรืออวนยกหมึก ที่ใช้ประกอบเครื่องกำเนิดไฟฟ้า (เครื่องปั่นไฟ) เพื่อสร้างความชัดเจนในรายละเอียดการทำประมง จึงได้ออกประกาศกรมประมงเพิ่มเติม ทั้งหมด 4 ฉบับ ประกอบด้วย
1) ประกาศกรมประมง เรื่อง กำหนดพื้นที่และระยะเวลาฤดูสัตว์น้ำมีไข่ หรือวางไข่ เลี้ยงตัวอ่อนในที่จับสัตว์น้ำบางส่วนของจังหวัดประจวบคีรีขันธ์ ชุมพร และสุราษฎร์ธานี พ.ศ. 2568 ลงวันที่ 22 มกราคม 2568
2) ประกาศกรมประมง เรื่อง กำหนดพื้นที่และระยะเวลาฤดูสัตว์น้ำมีไข่ หรือวางไข่ เลี้ยงตัวอ่อนในที่จับสัตว์น้ำบางส่วนของจังหวัดประจวบคีรีขันธ์ พ.ศ. 2568 ลงวันที่ 22 มกราคม 2568
3) ประกาศกรมประมง เรื่อง กำหนดพื้นที่และระยะเวลาฤดูสัตว์น้ำมีไข่ หรือวางไข่ เลี้ยงตัวอ่อนในที่จับสัตว์น้ำบางส่วนของจังหวัดประจวบคีรีขันธ์ ชุมพร และสุราษฎร์ธานี (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2568 ลงวันที่ 10 กุมภาพันธ์ 2568
4) ประกาศกรมประมง เรื่อง กำหนดพื้นที่และระยะเวลาฤดูสัตว์น้ำมีไข่ หรือวางไข่ เลี้ยงตัวอ่อนในที่จับสัตว์น้ำบางส่วนของจังหวัดประจวบคีรีขันธ์ (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2568 ลงวันที่ 10 กุมภาพันธ์ 2568
ซึ่งประกาศฉบับใหม่ยังคงบังคับใช้ในพื้นที่และระยะเวลาตามเดิม คือ 3 เขตมาตรการ ใน 2 ช่วงเวลา ดังนี้ เขตมาตรการที่ 1 (ระหว่างวันที่ 15 กุมภาพันธ์ – 15 พฤษภาคม 2569) ครอบคลุมพื้นที่ตั้งแต่ปลายแหลมเขาม่องไล่ จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ ถึงอำเภอดอนสัก จังหวัดสุราษฎร์ธานี เพื่อคุ้มครองและปกป้องพ่อแม่พันธุ์สัตว์น้ำให้มีโอกาสสืบพันธุ์ วางไข่ และเลี้ยงตัวอ่อน เขตมาตรการที่ 2 (ระหว่างวันที่ 16 พฤษภาคม – 14 มิถุนายน 2569) ครอบคลุมอาณาเขตตามแผนที่แนบท้ายของประกาศปิดอ่าวไทยตอนกลาง เพื่อคุ้มครองลูกพันธุ์สัตว์น้ำ โดยเฉพาะปลาทูให้ได้เลี้ยงตัวในวัยอ่อนบริเวณชายฝั่ง และมีโอกาสเจริญเติบโต เพื่อทดแทนพ่อแม่พันธุ์สัตว์น้ำ และ เขตมาตรการที่ 3 ซึ่งเป็นเขตต่อเนื่องและห้วงเวลาเดียวกับเขตมาตรการที่ 2 ครอบคลุมพื้นที่ตั้งแต่ปลายแหลมเขาม่องไล่ จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ ถึงอำเภอหัวหิน จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ เพื่อปกป้องลูกพันธุ์สัตว์น้ำวัยอ่อน โดยเฉพาะปลาทูจากพื้นที่มาตรการปิดอ่าวไทยตอนกลางให้มีโอกาสเคลื่อนตัวเข้าสู่อ่าวไทยรูปตัว ก
จากการประเมินผลทางวิชาการพบว่า พื้นที่เขตมาตรการที่ 1 ในช่วงระหว่างมาตรการ สำรวจพบปลาทูส่วนใหญ่มีขนาดความยาวมากกว่าขนาดแรกสืบพันธุ์ มีค่าดัชนีความสมบูรณ์เพศเฉลี่ยสูงและค่าความสมบูรณ์เพศมากกว่าร้อยละ 80 ซึ่งแสดงถึงความพร้อมในการสืบพันธุ์วางไข่ของพ่อแม่พันธุ์ปลาทู สอดคล้องกับการติดตามการแพร่กระจายของปลาทู-ลัง และปลาเศรษฐกิจวัยอ่อนชนิดอื่น ที่มีการแพร่กระจายจำนวนมากในช่วงระหว่างมาตรการ และพบกลุ่มปลาทู-ลัง ขนาดเล็กเพิ่มขึ้นหลังสิ้นสุดมาตรการ นอกจากนี้ เมื่อพิจารณาอัตราการจับสัตว์น้ำ (CPUE) จากเครื่องมือประมงที่อนุญาตให้ใช้ทำการประมง ในช่วงก่อนและหลังมาตรการ พบว่ามีอัตราการจับสัตว์น้ำเพิ่มขึ้น อาทิ เครื่องมืออวนล้อมจับปั่นไฟมีอัตราการจับสัตว์น้ำในช่วงก่อนมาตรการ 1,843 กิโลกรัมต่อวัน เพิ่มขึ้นเป็น 3,339 กิโลกรัมต่อวัน พื้นที่เขตมาตรการที่ 2 จากการสำรวจพบว่าหลังสิ้นสุดมาตรการ ปลาทู มีขนาด 10-16 เซนติเมตร และมีอัตราการจับสัตว์น้ำค่อนข้างสูงหลังสิ้นสุดมาตรการ โดยเครื่องมืออวนล้อมจับปั่นไฟ อวนล้อม โซนาร์ และอวนล้อมจับปลากะตัก มีอัตราการจับสัตว์น้ำสูงถึง 3,700 2,233 และ 3,750 กิโลกรัมต่อวัน ตามลำดับ และพื้นที่เขตมาตรการที่ 3 พบว่าหลังสิ้นสุดมาตรการ ปลาทูมีขนาด 15-17 เซนติเมตร และมีอัตราการจับสัตว์น้ำค่อนข้างสูง
ดังนั้น จึงเป็นการยืนยันได้ว่ามาตรการดังกล่าว มีความเหมาะสมทั้งด้านขอบเขตพื้นที่ ระยะเวลา และเครื่องมือประมงที่อนุญาตให้ทำการประมง สัมพันธ์กับฤดูสัตว์น้ำมีไข่ วางไข่ และเลี้ยงตัวอ่อน สามารถปกป้องพ่อแม่พันธุ์สัตว์น้ำให้ได้มีโอกาสผสมพันธุ์ วางไข่ และสร้างประชากรสัตว์น้ำรุ่นใหม่ขึ้นมาทดแทนในระบบนิเวศได้อย่างยั่งยืน
“กรมประมงขอขอบคุณพี่น้องชาวประมงทุกท่านที่ให้ความร่วมมือและปฏิบัติตามกฎหมายอย่างเคร่งครัดตลอดมา เรายังคงเดินหน้าประสานความร่วมมือกับทุกภาคส่วนที่เกี่ยวข้องเพื่ออนุรักษ์และฟื้นฟูทรัพยากรสัตว์น้ำให้เกิดความยั่งยืน ตามนโยบาย Fisheries Connect for Sustainability โดยมุ่งหวังเป็นอย่างยิ่งว่ามาตรการนี้จะเป็นกลไกสำคัญในการขับเคลื่อนการรักษาระบบนิเวศทางทะเลให้กลับมามีความอุดมสมบูรณ์ สร้างความมั่นคงทางอาหาร และยกระดับคุณภาพชีวิตของพี่น้องชาวประมงให้มีความเข้มแข็งและมั่นคงในระยะยาว” …อธิบดีฯ กล่าวในตอนท้าย
- มาตรการช่วงที่ 1 : ระหว่างวันที่ 15 กุมภาพันธ์ – 15 พฤษภาคม 2568 ครอบคลุมพื้นที่ตั้งแต่ปลายแหลมเขาม่องไล่ จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ ถึงอำเภอดอนสัก จังหวัดสุราษฎร์ธานี อนุญาตให้ใช้เครื่องมือ วิธีการทำการประมง และปฏิบัติตามเงื่อนไข ดังนี้
(1) อวนลากแผ่นตะเฆ่ อวนลากคานถ่างที่ใช้ประกอบเรือกลที่มีขนาดความยาวไม่เกิน 16 เมตร และทำการประมงในเวลากลางคืนนอกเขตทะเลชายฝั่ง
(2) อวนติดตาปลาที่ใช้ประกอบเรือกลที่มีขนาดต่ำกว่า 10 ตันกรอส และมีช่องตาอวนตั้งแต่ 2 นิ้วขึ้นไป มีความยาวอวนไม่เกิน 2,000 เมตร ต่อเรือประมง 1 ลำ และไม่ทำการประมโดยวิธีการล้อมติด หรือวิธีอื่นใดที่คล้ายคลึงกัน
(3) อวนติดตาชนิด อวนปู อวนลอยกุ้งสามชั้น อวนหมึก
(4) อวนครอบ อวนช้อน หรืออวนยกหมึก ที่ใช้ประกอบกับเครื่องกำเนิดไฟฟ้า (เครื่องปั่นไฟ) และทำการประมงนอกเขตทะเลชายฝั่ง ทั้งนี้ การใช้เครื่องมืออวนครอบ อวนช้อน หรืออวนยกหมึก ที่ใช้ประกอบกับเครื่องกำเนิดไฟฟ้า (เครื่องปั่นไฟ) ประกอบเรือกล ในเขตทะเลชายฝั่งจะต้องประกอบเรือกลที่มีขนาดต่ำกว่าสิบตันกรอส ทำการประมงในเขตทะเลชายฝั่ง ขนาดช่องตาอวนต้องไม่น้อยกว่า 3.2 เซนติเมตร ความกว้างและความยาวของปากอวนทั้งสี่ด้านรวมกัน ไม่เกิน 50 เมตร เครื่องกำเนิดไฟฟ้า (เครื่องปั่นไฟ) ที่ใช้ประกอบต้องมีขนาดไม่เกิน 5 กิโลวัตต์ หลอดไฟแต่ละหลอดมีกำลังวัตต์ไม่เกิน 500 วัตต์ โดยในพื้นที่จังหวัดชุมพร กำลังวัตต์รวมกันแล้วต้องให้กำลังไฟฟ้าไม่เกิน 5,000 วัตต์ (ไม่รวมไฟหรี่) ต่อเรือประมง 1 ลำ และจังหวัดประจวบคีรีขันธ์ กำลังวัตต์รวมกันแล้วต้องให้กำลังไฟฟ้าไม่เกิน 3,000 วัตต์ (ไม่รวมไฟหรี่) และยังจะต้องปฏิบัติตามประกาศอื่นร่วมด้วย
(5) ลอบปูที่มีขนาดตาอวนโดยรอบตั้งแต่ 2.5 นิ้วขึ้นไป ใช้ทำการประมงไม่เกิน 300 ลูก ต่อเรือประมง 1 ลำ และทำการประมงในเขตทะเลชายฝั่ง
(6) ลอบปูที่มีขนาดช่องตาท้องลอบตั้งแต่ 2.5 นิ้วขึ้นไป และทำการประมงนอกเขตทะเลชายฝั่ง
(7) ลอบหมึกทุกชนิด
(8) ซั้งทุกชนิดที่ใช้ประกอบทำการประมงพื้นบ้านในเขตทะเลชายฝั่ง
(9) คราดหอย โดยต้องปฏิบัติตามประกาศที่ออกตามความในมาตรา 71 (1) แห่งพระราชกำหนด การประมง พ.ศ. 2558
(10) อวนรุนเคย โดยต้องปฏิบัติตามประกาศที่ออกตามความในมาตรา 68 แห่งพระราชกำหนดการประมง พ.ศ. 2558
(11) จั่น ยอ แร้ว สวิง แห เบ็ด สับปะนก ขอ ลอบ ฉมวก
(12) เครื่องมืออื่นใดที่ไม่ใช้ประกอบเรือกลขณะทำการประมง
(13) การใช้เรือประมงที่มีขนาดต่ำกว่า 10 ตันกรอส ประกอบเครื่องมือทำการประมงชนิดอื่นใด นอกเหนือจากเครื่องมือ
ทำการประมง ตาม (1) – (12) แต่การใช้เรือดังกล่าวต้องไม่นำไปประกอบกับเครื่องมืออวนล้อมจับ อวนลากคู่ อวนครอบ อวนช้อน หรืออวนยกปลากะตัก ที่ใช้ประกอบเครื่องกำเนิดไฟฟ้า (เครื่องปั่นไฟ) เรือประกอบเครื่องกำเนิดไฟฟ้า (เรือปั่นไฟ) และเครื่องมือ
ทำการประมงที่ห้ามใช้ทำการประมงตามประกาศที่ออกตามความในมาตรา 71 (1) แห่งพระราชกำหนด การประมง พ.ศ. 2558
- มาตรการช่วงที่ 2 : ระหว่างวันที่ 16 พฤษภาคม – 14 มิถุนายน 2568 ครอบคลุมอาณาเขตตามแผนที่แนบท้ายของประกาศปิดอ่าวไทยตอนกลางและเขตต่อเนื่อง ตั้งแต่ปลายแหลมเขาม่องไล่ จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ ถึงอำเภอหัวหิน จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ อนุญาตให้ใช้เครื่องมือ วิธีการทำการประมง และปฏิบัติตามเงื่อนไข ดังนี้
(1) อวนลากแผ่นตะเฆ่ อวนลากคานถ่าง และทำการประมงนอกเขตทะเลชายฝั่ง ทั้งนี้ ในเขตมาตรการปิดอ่าวต่อเนื่องให้ใช้อวนลากแผ่นตะเฆ่ อวนลากคานถ่างที่ใช้ประกอบเรือกลที่มีขนาดความยาวไม่เกิน 16 เมตร และทำการประมงในเวลากลางคืนนอกเขตทะเลชายฝั่ง
(2) อวนติดตาปลาที่ใช้ประกอบเรือกลที่มีขนาดต่ำกว่า 10 ตันกรอส และมีช่องตาอวนตั้งแต่ 2 นิ้วขึ้นไป มีความยาวอวนไม่เกิน 2,500 เมตร ต่อเรือประมง 1 ลำ และทำการประมงในเขตทะเลชายฝั่ง และอวนติดตาปลาที่ใช้ประกอบเรือกลที่มีขนาดต่ำกว่า 10 ตันกรอส และมีช่องตาอวนตั้งแต่ 2 นิ้วขึ้นไป มีความยาวอวนเกิน 2,500 เมตร ต่อเรือประมง 1 ลำ และทำการประมงนอกเขตทะเลชายฝั่ง
(3) อวนติดตาชนิด อวนปู อวนลอยกุ้งสามชั้น อวนหมึก
(4) อวนครอบ อวนช้อน หรืออวนยกหมึก ที่ใช้ประกอบกับเครื่องกำเนิดไฟฟ้า (เครื่องปั่นไฟ) ทำการประมงนอกเขตทะเลชายฝั่ง อวนครอบ อวนช้อน หรืออวนยกหมึก ที่ใช้ประกอบกับเครื่องกำเนิดไฟฟ้า (เครื่องปั่นไฟ) และทำการประมงนอกเขตทะเลชายฝั่ง ทั้งนี้ การใช้เครื่องมืออวนครอบ อวนช้อน หรืออวนยกหมึก ที่ใช้ประกอบกับเครื่องกำเนิดไฟฟ้า (เครื่องปั่นไฟ) ประกอบเรือกล ในเขตทะเลชายฝั่งจะต้องประกอบเรือกลที่มีขนาดต่ำกว่าสิบตันกรอส ทำการประมงในเขตทะเลชายฝั่ง ขนาดช่องตาอวนต้องไม่น้อยกว่า 3.2 เซนติเมตร ความกว้างและความยาวของปากอวนทั้งสี่ด้านรวมกัน ไม่เกิน 50 เมตร เครื่องกำเนิดไฟฟ้า (เครื่องปั่นไฟ) ที่ใช้ประกอบต้องมีขนาดไม่เกิน 5 กิโลวัตต์ หลอดไฟแต่ละหลอดมีกำลังวัตต์ไม่เกิน 500 วัตต์ โดยในพื้นที่จังหวัดชุมพร กำลังวัตต์รวมกันแล้วต้องให้กำลังไฟฟ้าไม่เกิน 5,000 วัตต์ (ไม่รวมไฟหรี่) ต่อเรือประมง 1 ลำ และจังหวัดประจวบคีรีขันธ์ กำลังวัตต์รวมกันแล้วต้องให้กำลังไฟฟ้าไม่เกิน 3,000 วัตต์ (ไม่รวมไฟหรี่) และยังจะต้องปฏิบัติตามประกาศอื่นร่วมด้วย
(5) ลอบปูที่มีขนาดตาอวนโดยรอบตั้งแต่ 2.5 นิ้วขึ้นไป ใช้ทำการประมงไม่เกิน 300 ลูก ต่อเรือประมง 1 ลำ และทำการประมงในเขตทะเลชายฝั่ง
(6) ลอบปูที่มีขนาดช่องตาท้องลอบตั้งแต่ 2.5 นิ้วขึ้นไป และทำการประมงนอกเขตทะเลชายฝั่ง
(7) ลอบหมึกทุกชนิด
(8) ซั้งทุกชนิดที่ใช้ประกอบทำการประมงพื้นบ้านในเขตทะเลชายฝั่ง
(9) คราดหอย โดยต้องปฏิบัติตามประกาศที่ออกตามความในมาตรา 71 (1) แห่งพระราชกำหนด การประมง พ.ศ. 2558
(10) อวนรุนเคย โดยต้องปฏิบัติตามประกาศที่ออกตามความในมาตรา 68 แห่งพระราชกำหนดการประมง พ.ศ. 2558
(11) จั่น ยอ แร้ว สวิง แห เบ็ด สับปะนก ขอ ลอบ ฉมวก
(12) เครื่องมืออื่นใดที่ไม่ใช้ประกอบเรือกลขณะทำการประมง
(13) การใช้เรือประมงที่มีขนาดต่ำกว่า 10 ตันกรอส ประกอบเครื่องมือทำการประมงชนิดอื่นใด นอกเหนือจากเครื่องมือทำการประมง ตาม (1) – (12) แต่การใช้เรือดังกล่าวต้องไม่นำไปประกอบกับเครื่องมืออวนล้อมจับ อวนลากคู่ อวนครอบ อวนช้อน หรืออวนยกปลากะตัก ที่ใช้ประกอบเครื่องกำเนิดไฟฟ้า (เครื่องปั่นไฟ) เรือประกอบเครื่องกำเนิดไฟฟ้า (เรือปั่นไฟ) และเครื่องมือทำการประมงที่ห้ามใช้ทำการประมงตามประกาศที่ออกตามความในมาตรา 71 (1) แห่งพระราชกำหนด การประมง พ.ศ. 2558
ทั้งนี้ หากรัฐมนตรีหรือคณะกรรมการประมงประจำจังหวัดประกาศกำหนดมาตรการอนุรักษ์ในพื้นที่ใดพื้นที่หนึ่ง โดยห้ามทำการประมงที่ใช้เครื่องมือทำการประมง วิธีการทำการประมง พื้นที่ทำการประมง ขนาดของเรือประมง ที่ใช้ประกอบการทำการประมง และเงื่อนไขในการทำการประมงอย่างหนึ่งอย่างใดตามที่ได้อนุญาตไว้ ซึ่งกำหนดมาตรการบริหารจัดการทรัพยากรที่เข้มงวดกว่าให้ถือปฏิบัติตามประกาศที่กำหนดไว้ด้วย
ผู้ใดฝ่าฝืนระวางโทษปรับตั้งแต่ 5,000 บาทถึง 1 ล้านบาท ขึ้นอยู่กับขนาดของเรือประมง หรือปรับจำนวน 5 เท่าของมูลค่าสัตว์น้ำที่ได้จากการทำประมง แล้วแต่จำนวนใดจะสูงกว่า และได้รับโทษทางปกครอง