วันที่ 18 พฤศจิกายน 2569 การรถไฟแห่งประเทศไทย (รฟท.) รายงานความคืบหน้าแผนเปิดให้ภาคเอกชนร่วมเดินรถบนโครงข่ายทางรถไฟ (Open Access) ต่อที่ประชุมคณะกรรมการรถไฟแห่งประเทศไทยเพื่อรับทราบ โดยเป็นการเปิดโอกาสให้ผู้ประกอบการภาคเอกชนเข้ามาใช้โครงข่ายทางรถไฟของ รฟท. เพื่อให้บริการขนส่งผู้โดยสาร การท่องเที่ยว และการขนส่งสินค้า ภายใต้หลักเกณฑ์และเงื่อนไขที่กำหนด โดย รฟท. เตรียมเผยแพร่เอกสารโครงข่ายรางประจำปี 2570 ในเดือนธันวาคม 2569 เพื่อให้ผู้ประกอบการที่สนใจศึกษาข้อมูลและเตรียมความพร้อมเข้าร่วมใช้ราง
การดำเนินงานดังกล่าวเป็นไปตามพระราชบัญญัติการขนส่งทางราง พ.ศ. 2568 ซึ่งกำหนดให้ผู้จัดการโครงสร้างพื้นฐานต้องจัดทำและเปิดเผยเอกสารโครงข่ายรางหรือทางเฉพาะ เพื่อให้ผู้ประกอบการสามารถเข้าถึงข้อมูลการใช้โครงข่ายได้ โดย รฟท. ได้ประกาศเผยแพร่เอกสารดังกล่าวครั้งแรกเมื่อวันที่ 25 มิถุนายน 2569
ทั้งนี้ ในการประชุมคณะกรรมการรถไฟแห่งประเทศไทย ครั้งที่ 13/2569 เมื่อวันที่ 25 กันยายน 2569 ที่ประชุมได้มีมติเห็นชอบแผนการเปิดให้เอกชนร่วมเดินรถ พร้อมกำหนดอัตราค่าใช้ประโยชน์จากราง 3 ประเภท ได้แก่ รถโดยสารร่วมบริการ 7.38 บาทต่อคัน-กิโลเมตร รถท่องเที่ยวร่วมบริการ 46.02 บาทต่อคัน-กิโลเมตร และรถสินค้า 0.12326 บาทต่อตัน-กิโลเมตร เพื่อใช้เป็นกรอบในการดำเนินงาน
สำหรับแผนดำเนินงาน รฟท. อยู่ระหว่างปรับปรุงเอกสารโครงข่ายรางประจำปี 2570 ให้สอดคล้องกับอัตราค่าใช้ประโยชน์จากราง ความจุทาง และเงื่อนไขที่เกี่ยวข้อง คาดว่าจะแล้วเสร็จภายในเดือนพฤศจิกายน 2569 ก่อนประกาศเผยแพร่ในเดือนธันวาคม 2569 และเปิดให้ผู้ประกอบการยืนยันความประสงค์เข้าร่วมใช้รางในเดือนมกราคม 2570 โดยตั้งเป้าลงนามสัญญากับผู้ได้รับการคัดเลือกภายในเดือนกันยายน 2570
ขณะเดียวกัน รฟท. ได้กำหนดแผนเปิดให้เอกชนร่วมเดินรถไฟท่องเที่ยว โดยคาดว่าจะพิจารณาการจัดสรรสิทธิในเส้นทางเดินรถและแต่งตั้งคณะกรรมการคัดเลือกผู้ร่วมใช้รางในเดือนมกราคม 2570 ก่อนออกประกาศเชิญชวนในเดือนกุมภาพันธ์ 2570 และตั้งเป้าลงนามสัญญาการเข้าใช้รางกับผู้ได้รับการคัดเลือกภายในเดือนเมษายน 2570
การรถไฟฯ มุ่งหวังให้การเปิดโครงข่ายทางรถไฟแก่ภาคเอกชนช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการใช้โครงสร้างพื้นฐานที่มีอยู่ ส่งเสริมการพัฒนารูปแบบการขนส่งและการท่องเที่ยวทางรถไฟให้หลากหลายยิ่งขึ้น โดยจะดำเนินการภายใต้หลักเกณฑ์ที่โปร่งใส เป็นธรรม และให้ความสำคัญกับมาตรฐานความปลอดภัย เพื่อยกระดับการให้บริการและสร้างประโยชน์สูงสุดแก่ประชาชน



