กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ รับการตรวจประเมินระบบกำกับดูแลวัคซีนไทย ด้านการตรวจวิเคราะห์ทางห้องปฏิบัติการ และการรับรองรุ่นการผลิตจากองค์การอนามัยโลก ตั้งเป้าสู่ระดับสูงสุด (ML4) ทั้ง 2 บทบาท

กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ โดย สถาบันชีววัตถุ ให้การต้อนรับคณะผู้เชี่ยวชาญและผู้ตรวจประเมินจากองค์การอนามัยโลก (WHO) ในโอกาสเข้าตรวจประเมินระบบการกำกับดูแลด้านวัคซีนของประเทศไทยตามเกณฑ์มาตรฐาน WHO Re-Benchmarking of National Regulatory System for Vaccine ระหว่างวันที่ 16 – 20 พฤศจิกายน 2569 ณ กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข จังหวัดนนทบุรี การตรวจประเมินในครั้งนี้ สถาบันชีววัตถุ ในฐานะหน่วยงานหลักด้านการควบคุมคุณภาพและมาตรฐานวัคซีนและชีววัตถุ เข้ารับการตรวจประเมินใน 2 บทบาทสำคัญ ได้แก่ การตรวจวิเคราะห์ทางห้องปฏิบัติการ (Laboratory Access and Testing : LT) และการตรวจรับรองรุ่นการผลิต (Lot Release: LR) มุ่งยกระดับระบบกำกับดูแลวัคซีนของประเทศไทยให้มีมาตรฐานและได้รับการยอมรับในระดับสากล

ดร.นพ.อดิสรณ์ วรรธนะศักดิ์ อธิบดีกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ เปิดเผยว่า การเข้ารับการตรวจประเมิน WHO Re-Benchmarking of National Regulatory System for Vaccine ในครั้งนี้ ถือเป็นกลไกสำคัญในการยืนยันมาตรฐานและศักยภาพการดำเนินงานของสถาบันชีววัตถุ กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ ในฐานะหน่วยงานหลักด้านการควบคุมคุณภาพและมาตรฐานวัคซีนและชีววัตถุของประเทศ โดยการตรวจประเมินครอบคลุมทั้งความสามารถของห้องปฏิบัติการในการตรวจสอบคุณภาพวัคซีน และกระบวนการตรวจรับรองรุ่นการผลิตก่อนนำออกสู่ตลาด

ทั้งนี้ การตรวจประเมิน โดย องค์การอนามัยโลก เป็นส่วนสำคัญในการสะท้อนความเข้มแข็งของระบบกำกับดูแลวัคซีนของประเทศไทย และสร้างความเชื่อมั่นให้แก่ประชาชนว่าวัคซีนที่นำมาใช้มีคุณภาพและความปลอดภัย ตามมาตรฐานสากล ขณะเดียวกันยังเป็นการยกระดับศักยภาพของประเทศไทยด้านการควบคุมคุณภาพวัคซีนและสนับสนุนการพัฒนาอุตสาหกรรมชีววัตถุของประเทศให้มีความเข้มแข็งและสามารถแข่งขันในระดับนานาชาติได้

ดร.นพ.อดิสรณ์ กล่าวต่ออีกว่า การตรวจประเมินในครั้งนี้ สถาบันชีววัตถุ เข้ารับการประเมินใน 2 บทบาทหลัก ได้แก่
1. การตรวจวิเคราะห์ทางห้องปฏิบัติการ (Laboratory Access and Testing: LT) เป็นการประเมินศักยภาพ และความพร้อมของห้องปฏิบัติการในการตรวจสอบและทดสอบคุณภาพ ความปลอดภัย และประสิทธิภาพของวัคซีน รวมถึงความพร้อมด้านบุคลากร เครื่องมือ วิธีการทดสอบ ระบบคุณภาพ และกระบวนการดำเนินงานให้เป็นไปตามมาตรฐานสากล
2. การตรวจรับรองรุ่นการผลิต (Lot Release: LR) เป็นการประเมินระบบและกระบวนการพิจารณารับรองวัคซีน ในแต่ละรุ่นการผลิตก่อนนำออกจำหน่าย เพื่อให้มั่นใจว่าวัคซีนแต่ละรุ่นมีคุณภาพ สม่ำเสมอ และเป็นไปตามข้อกำหนด ด้านคุณภาพและความปลอดภัย

สำหรับ WHO Global Benchmarking Tool (WHO GBT) เป็นเครื่องมือมาตรฐานที่องค์การอนามัยโลก ใช้ในการประเมินความเข้มแข็งและประสิทธิภาพของระบบกำกับดูแลผลิตภัณฑ์ทางการแพทย์ของประเทศต่างๆ โดยแบ่งระดับความสำเร็จของระบบกำกับดูแลออกเป็น 4 ระดับ หรือ Maturity Level (ML1–ML4) ซึ่งระดับ ML3 และ ML4 ถือเป็นระดับที่มีระบบการกำกับดูแลที่มีเสถียรภาพ ทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพและได้มาตรฐานสากล

“จากการตรวจประเมินครั้งล่าสุดเมื่อปี 2564 สถาบันชีววัตถุ ได้รับการประเมินการตรวจวิเคราะห์ทางห้องปฏิบัติการ (LT) ระดับ ML4 และการตรวจรับรองรุ่นการผลิต (LR) ระดับ ML3 และในการตรวจประเมินครั้งนี้ มีเป้าหมายสำคัญ ในการยกระดับผลการประเมิน ให้ผ่านเกณฑ์ ML4 ทั้ง 2 บทบาท ซึ่งจะสะท้อนถึงความเข้มแข็งของระบบกำกับดูแลวัคซีนของประเทศไทย และเพิ่มความเชื่อมั่นต่อระบบควบคุมคุณภาพวัคซีนของประเทศในระดับสากล สนับสนุนให้ประชาชน เข้าถึงวัคซีนที่มีคุณภาพ ปลอดภัย และได้มาตรฐาน พร้อมขับเคลื่อนประเทศไทยสู่ความมั่นคงทางวัคซีนและความเข้มแข็งด้านอุตสาหกรรมชีววัตถุอย่างยั่งยืน” อธิบดีกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ กล่าวทิ้งท้าย