กรมทรัพย์สินทางปัญญา กระทรวงพาณิชย์ ขอเชิญชวนเจ้าของสิทธิ ผู้พิการ นักวิชาการ หน่วยงานภาครัฐ ภาคเอกชน ตลอดจนประชาชนผู้สนใจ ร่วมแสดงความเห็นต่อร่างประกาศกระทรวงพาณิชย์ เรื่อง การใช้ข้อยกเว้นการละเมิดลิขสิทธิ์เพื่อประโยชน์ของคนพิการที่ไม่สามารถเข้าถึงงานอันมีลิขสิทธิ์ได้ พ.ศ. 2569 เพื่อทบทวนและปรับปรุงรายชื่อองค์กรที่ได้รับอนุญาตหรือได้รับการยอมรับให้สามารถผลิตและให้บริการสื่อในรูปแบบที่คนพิการสามารถเข้าถึงได้ตามความจำเป็น โดยแสดงความเห็นได้ตั้งแต่วันนี้ ถึงวันที่ 12 สิงหาคม 2569 ผ่านทางเว็บไซต์กรมทรัพย์สินทางปัญญา และระบบกลางทางกฎหมายของสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา
นางอรมน ทรัพย์ทวีธรรม อธิบดีกรมทรัพย์สินทางปัญญา เปิดเผยว่า กฎหมายลิขสิทธิ์ของไทยมีบทบัญญัติเรื่องข้อยกเว้นการละเมิดลิขสิทธิ์เพื่อประโยชน์ของคนพิการ โดยปลดล็อกให้องค์กรที่ได้รับอนุญาต ตามบัญชีรายชื่อแนบท้ายประกาศกระทรวงพาณิชย์ เรื่อง “การใช้ข้อยกเว้นการละเมิดลิขสิทธิ์เพื่อประโยชน์ของคนพิการที่ไม่สามารถเข้าถึงงานอันมีลิขสิทธิ์ได้ พ.ศ. 2562” สามารถนำงานอันมีลิขสิทธิ์มาพัฒนาหรือดัดแปลงให้เป็นสื่อในรูปแบบที่คนพิการสามารถเข้าถึงได้ตามความจำเป็น โดยไม่ถือเป็นการละเมิดลิขสิทธิ์ เช่น หนังสือเสียง หนังสืออักษรเบรลล์ หรือสื่อรูปแบบอื่น เพื่อเพิ่มโอกาสให้คนพิการเข้าถึงสื่อการเรียนรู้ได้อย่างเท่าเทียม ควบคู่กับการคุ้มครองสิทธิของเจ้าของลิขสิทธิ์อย่างเหมาะสม ตลอดจนสนับสนุนการพัฒนาสังคมแห่งการเรียนรู้อย่างยั่งยืน
นางอรมน กล่าวว่า ปัจจุบันองค์กรที่ได้รับอนุญาตตามบัญชีท้ายประกาศกระทรวงพาณิชย์ฯ มีจำนวนทั้งสิ้น 14 องค์กร ซึ่งเป็นองค์กรที่ทำหน้าที่ด้านการจัดการศึกษา การฝึกอบรมเกี่ยวกับการสอนการอ่านเชิงประยุกต์ หรือการเข้าถึงข้อมูลให้แก่คนพิการทางการมองเห็น การได้ยิน การเคลื่อนไหว สติปัญญา หรือการเรียนรู้ บนพื้นฐานของการไม่แสวงหากำไร และล่าสุด ศูนย์เทคโนโลยีดิจิทัลเพื่อส่งเสริมการเรียนรู้ กรมส่งเสริมการเรียนรู้ ได้แสดงความประสงค์ต่อกรมฯ ที่จะเข้าร่วมเป็นองค์กรที่ได้รับอนุญาตให้จัดทำสื่อสำหรับคนพิการตามข้อยกเว้นดังกล่าวเพิ่มอีก 1 หน่วยงาน ซึ่งจะช่วยเพิ่มศักยภาพในการผลิตและให้บริการสื่อในรูปแบบที่คนพิการสามารถเข้าถึงได้ และเพิ่มโอกาสให้คนพิการเข้าถึงสื่อการเรียนรู้ได้อย่างทั่วถึงยิ่งขึ้น ด้วยเหตุนี้ จึงจำเป็นต้องมีการปรับปรุงบัญชีรายชื่อองค์กรแนบท้ายประกาศกระทรวงพาณิชย์ฯ และเปิดรับฟังความเห็นจากผู้มีส่วนเกี่ยวข้องตามขั้นตอนของกฎหมาย เพื่อให้การดำเนินการเป็นไปอย่างโปร่งใส สอดคล้องกับความจำเป็น และเปิดโอกาสให้ทุกภาคส่วนมีส่วนร่วมอย่างแท้จริง
นางอรมน กล่าวทิ้งท้ายว่า กรมฯ มุ่งมั่นให้ประกาศฉบับนี้ตอบโจทย์การเข้าถึงสื่อของคนพิการ โดยสร้างสมดุลระหว่างการคุ้มครองทรัพย์สินทางปัญญาอย่างเหมาะสม และการส่งเสริมการเรียนรู้อย่างเท่าเทียม จึงขอเชิญชวนเจ้าของสิทธิ ผู้พิการ หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง และประชาชนผู้สนใจ ร่วมแสดงความเห็นต่อร่างประกาศกระทรวงพาณิชย์ฯ ซึ่งข้อคิดเห็นและข้อเสนอแนะที่ได้รับ กรมฯ จะนำมาประกอบการพิจารณาปรับปรุงร่างประกาศฯ ตามกระบวนการต่อไป ทั้งนี้ คาดว่าจะดำเนินการแล้วเสร็จและสามารถประกาศใช้ประกาศดังกล่าวภายในเดือนตุลาคม 2569
ผู้สนใจสามารถศึกษารายละเอียดของ ร่างประกาศกระทรวงพาณิชย์ เรื่อง การใช้ข้อยกเว้นการละเมิดลิขสิทธิ์เพื่อประโยชน์ของคนพิการที่ไม่สามารถเข้าถึงงานอันมีลิขสิทธิ์ได้ พ.ศ. 2569 และร่วมแสดงความเห็นต่อร่างประกาศฯ ดังกล่าว ได้ถึงวันที่ 12 สิงหาคม 2569 ผ่านทางเว็บไซต์ของกรมทรัพย์สินทางปัญญา www.ipthailand.go.th และระบบกลางทางกฎหมายของสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา ที่เว็บไซต์ https://qr.ipthailand.go.th/2lLJQRVN