นายสุชาติ ชมกลิ่น รัฐมนตรีว่าการกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม และ ดร.รวีวรรณ ภูริเดช ปลัดกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม มีความห่วงใยปัญหาที่เกิดซ้ำซาก สั่งการให้ กรมควบคุมมลพิษ (คพ.) ร่วมกับจังหวัดสระบุรี ตรวจปูพรมค้นหาต้นตอการลักลอบปล่อยน้ำเสียลง “ห้วยตะเข้” ต.ปากข้าวสาร อ.เมือง จ.สระบุรี หลังพบปัญหาน้ำเสียส่งกลิ่นเหม็น เพื่อเก็บหลักฐานคุณภาพสิ่งแวดล้อมพิสูจน์หาผู้กระทำผิดตัวจริงและดำเนินคดีขั้นเด็ดขาด ปักหมุดพื้นที่เสี่ยงภัยและสร้างเครือข่ายเฝ้าระวังในพื้นที่
ดร.สุรินทร์ วรกิจธำรง อธิบดี คพ. เปิดเผยว่า จากเหตุการณ์ที่เกิดขึ้น คพ. เร่งติดตามตรวจคุณภาพสิ่งแวดล้อม (27 – 28 พ.ค. 2569) โดยเรื่องเร่งด่วนที่เราได้ทำไปแล้ว คือ การตรวจวัดคุณภาพน้ำประปาที่ผลิตได้จากโรงสูบน้ำประปาของเทศบาลเมืองสระบุรีมีค่าเป็นไปตามมาตรฐานคุณภาพน้ำประปาดื่มได้ ตามประกาศกรมอนามัย เรื่อง เกณฑ์คุณภาพน้ำประปาดื่มได้ พ.ศ.2563 และจากการตรวจสอบในพื้นที่พบว่ามีการปิดประตูระบายน้ำเพื่อกันไม่ให้น้ำจากอ่างเก็บน้ำคลองเพรียวไหลลงสู่แม่น้ำป่าสัก ดังนั้นจึงเป็นการสร้างความมั่นใจในการใช้อุปโภคบริโภคของประชาชน และ คพ. ยังได้เก็บตัวอย่างน้ำในบริเวณคลองเพรียวและแม่น้ำป่าสักเพื่อเฝ้าระวังอย่างใกล้ชิดอีกด้วย
จากการตรวจสอบคุณภาพน้ำในแหล่งน้ำทั้ง 3 สาย ได้แก่ คลองเกด คลองหนองน้ำเขียว และห้วยตะเข้ จำนวน 6 จุด พบว่า จากลักษณะทางกายภาพของน้ำมีสีดำคล้ำ มีกลิ่นเหม็นฉุนลักษณะคล้ายกลิ่นสารเคมีทุกจุด จึงวิเคราะห์หาค่าสารอินทรีย์ระเหยได้ (TVOCs) ด้วยวิธีการประเมินภาคสนามเบื้องต้น ที่เรียกว่า Headspace โดยพบค่า TVOCs ทั้ง 6 จุด มีค่าอยู่ระหว่าง 2.5 – 26 ส่วนในล้านส่วน (ppm) และตรวจพบค่าการนำไฟฟ้า (Conductivity: EC) สูงบริเวณช่วงต้นน้ำที่เป็นแหล่งที่ตั้งของโรงงานอุตสาหกรรม ซึ่งแสดงถึงการปนเปื้อนของสารละลายในน้ำ สำหรับการเก็บตัวอย่างน้ำในแต่ละจุด จะทำการตรวจวิเคราะห์คุณภาพน้ำ จำนวน 23 พารามิเตอร์ ซึ่งแบ่งเป็น 3 กลุ่ม คือ กลุ่มโละหนัก กลุ่มสารที่ละลายในน้ำ และกลุ่มสารอินทรีย์ และจะทราบผลการวิเคราะห์จากห้องปฏิบัติการ ใน 7 วัน
นอกจากนี้ ได้มีการเก็บตัวอย่างอากาศเพื่อวิเคราะห์ค่าสารอินทรีย์ระเหยง่ายในบรรยากาศโดยทั่วไปในเวลา 24 ชม. (VOCs) จำนวน 3 จุด ครอบคลุมจุดเหนือลมและท้ายลม เก็บข้อมูล 62 พารามิเตอร์ สำหรับการลงตรวจสอบแหล่งกำเนิดมลพิษ จำนวน 9 แหล่ง แบ่งออกเป็น 2 กลุ่ม ได้แก่ กลุ่มโรงงานอุตสาหกรรม จำนวน 6 แห่ง และสถานประกอบกิจการ จำนวน 3 แห่ง โดยเก็บตัวอย่างคุณภาพน้ำจากแหล่งเนิด จำนวน 23 พารามิเตอร์ เพื่อเทียบเคียงกับคุณภาพน้ำในแหล่งน้ำ เพื่อหาความเชื่อมโยงต่อไป ซึ่งจะทราบผลวิเคราะห์จากห้องปฏิบัติการภายใน 7 วัน เช่นกัน
และเมื่อทราบผู้กระทำความผิด จะมีการบังคับใช้กฎหมายอย่างเด็ดขาด ทั้งการดำเนินคดีอาญาตามกฎหมายที่เกี่ยวข้อง ซึ่งมีอัตราโทษสูงสุด จำคุกไม่เกิน 5 ปี ปรับไม่เกิน 100,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ และดำเนินการเรียกค่าเสียหาย ตามมาตรา 96 และ 97 แห่ง พ.ร.บ.ส่งเสริมและรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ พ.ศ. 2535
ดร.สุรินทร์ กล่าวย้ำ คพ.จะใช้เครื่องมือและข้อเท็จจริงทางวิทยาศาสตร์ ที่มีอยู่ในการพิสูจน์ทราบต้นตอสารเคมี หากเครื่องที่ คพ. มีอยู่ไม่เพียงพอ จะขอความร่วมมือสถาบันวิจัยแสงซินโครตรอน สถาบันเทคโนโลยีนิวเคลียร์แห่งชาติ หรือสำนักงานพัฒนาเทคโนโลยีอวกาศและภูมิต่อไป และพร้อมบูรณาการบังคับใช้กฎหมายกับจังหวัด องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น เพื่อบังคับใช้กฎหมายให้เป็นรูปธรรมถึงที่สุด