วันที่ 10 พฤษภาคม 2569 กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม โดยกรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง จัดพิธีมอบสมุดประจำตัวแก่ผู้ที่ได้รับการแก้ไขปัญหาอยู่อาศัยและทำกินในพื้นที่ป่าชายเลน ตามมติคณะรัฐมนตรี เมื่อวันที่ 26 พฤศจิกายน 2561 โดยมีนายสุชาติ ชมกลิ่น รัฐมนตรีว่าการกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม เป็นประธานในพิธีพร้อมด้วย ดร.ปิ่นสักก์ สุรัสวดี อธิบดีกรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง นายมนต์สิทธิ์ ไพศาลธนวัฒน์ ผู้ว่าราชการจังหวัดจันทบุรี ผู้บริหาร ผู้แทนชุมชน และประชาชนในพื้นที่ เข้าร่วมงาน ณ โรงเรียนขลุงรัชดาภิเษก จังหวัดจันทบุรี ซึ่งงานดังกล่าว ได้มีการมอบสมุดประจำตัวผู้ที่ได้รับการแก้ไขปัญหาอยู่อาศัยและทำกินในพื้นที่ป่าชายเลน จำนวน 59 ครัวเรือน รวมพื้นที่ 646-0-69 ไร่ แก่ผู้แทนชุมชนและราษฎรในพื้นที่เป้าหมาย พร้อมมอบหนังสือรับรองการอยู่อาศัยหรือทำกินภายในเขตป่าอนุรักษ์ ภายใต้โครงการอนุรักษ์และดูแลทรัพยากรธรรมชาติภายในอุทยานแห่งชาติ ตามมาตรา 64 แห่งพระราชบัญญัติ อุทยานแห่งชาติ พ.ศ. 2562 และ โครงการอนุรักษ์และดูแลทรัพยากรธรรมชาติภายในอุทยานแห่งชาติ ภายในเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่า เขตห้าล่าสัตว์ป่าตามมาตรา 121 แห่งพระราชบัญญัติสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า พ.ศ. 2562 รวมทั้งมอบใบอนุญาตเข้าทำประโยชน์ในเขตป่า โครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริศูนย์ศึกษาการพัฒนาอ่าวคุ้งกระเบนฯ แก่ผู้ว่าราชการจังหวัดจันทบุรี
นายสุชาติ ชมกลิ่น กล่าวว่า สมุดประจำตัวที่มอบในวันนี้ เป็นการดำเนินงานตามมติคณะรัฐมนตรี เมื่อวันที่ 26 พฤศจิกายน 2561 ที่มุ่งแก้ไขปัญหาการอยู่อาศัยและทำกินของประชาชนในพื้นที่ป่าชายเลน ให้สามารถอยู่อาศัยทำกินได้โดยถูกต้องตามกฎหมายในลักษณะแปลงรวมตามหลักเกณฑ์ที่กำหนด โดยเป็นส่วนหนึ่งของการจัดที่ดินทำกินให้ชุมชนในพื้นที่ป่าชายเลน หรือที่เรียกว่า “รถไฟขบวนที่ 5” และในส่วนของหนังสือรับรองการอยู่อาศัยหรือทำกินภายในเขตป่าอนุรักษ์ เป็นแนวทางการแก้ไขปัญหาที่ดินของราษฎรที่อยู่อาศัยและทำกินมาก่อนในเขตป่าอนุรักษ์ ซึ่งทั้งหมดนี้ถือเป็นกลไกสำคัญในการแก้ไขปัญหาที่ดินในพื้นที่ป่าไม้ของประเทศ ควบคู่กับการส่งเสริมการมีส่วนร่วมของชุมชน ในการกำหนดแนวทางบริหารจัดการพื้นที่ร่วมกัน การใช้ประโยชน์ทรัพยากรอย่างเหมาะสม การฟื้นฟูระบบนิเวศ รวมถึงสนับสนุนเป้าหมายการเปลี่ยนผ่านสู่สังคมคาร์บอนต่ำ และเป้าหมายการปล่อยก๊าซเรือนกระจกสุทธิเป็นศูนย์ (Net Zero) ของประเทศ เพื่อสร้างการมีส่วนร่วมของชุมชนในการดูแลรักษาทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมให้เกิดความยั่งยืนในระยะยาว
ดร.ปิ่นสักก์ สุรัสวดี กล่าวว่า กรมฯ มีแผนในการมอบสมุดประจำตัวให้ครอบคลุมพื้นที่ 23 จังหวัดชายฝั่งทะเล ตามหลักเกณฑ์ที่กรมกำหนด ซึ่งจะช่วยแก้ไขปัญหาความขัดแย้งจากการทับซ้อนระหว่างพื้นที่อยู่อาศัยและที่ดินทำกินของประชาชนและพื้นที่ป่าชายเลน โดยผู้ที่ได้รับสมุดประจำตัว ต้องปฏิบัติตามกฎระเบียบอย่างเคร่งครัด เช่น ห้ามบุกรุกหรือขยายพื้นที่เพิ่มเติม ห้ามเปลี่ยนแปลงสภาพพื้นที่ที่ส่งผลกระทบต่อระบบนิเวศ ตลอดจนต้องช่วยอนุรักษ์ ฟื้นฟู ดูแลพื้นที่ป่าชายเลนโดยรอบ ซึ่งจะช่วยยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชนให้มีความมั่นคงในที่อยู่อาศัยและอาชีพ พร้อมทั้งสามารถอนุรักษ์และฟื้นฟูป่าชายเลนที่ถือเป็นแหล่งทรัพยากรที่สำคัญทั้งด้านเศรษฐกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อมของประเทศให้คงความอุดมสมบูรณ์ โดยจังหวัดจันทบุรีถือเป็นพื้นที่ต้นแบบด้านการบริหารจัดการที่ดินอย่างเหมาะสม อีกทั้งยังเป็นแหล่งเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำที่สำคัญ โดยเฉพาะหอยนางรม ซึ่งเป็นสัตว์น้ำเศรษฐกิจที่สร้างรายได้ให้แก่ประชาชนในพื้นที่ และสามารถขยายผลไปยังพื้นที่อื่นได้ในอนาคต