โอซากา ญี่ปุ่น – เมื่อวันที่ 10–12 กุมภาพันธ์ 2569 นางสาวนัทรียา ทวีวงศ์ ปลัดกระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา พร้อมคณะทำงาน เดินทางเยือนประเทศญี่ปุ่น เพื่อเข้าร่วมการประชุมคณะทำงานวิชาการด้านการท่องเที่ยวระหว่างกระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา และสถาบันวิจัยด้านการขนส่งและการท่องเที่ยวญี่ปุ่น (JTTRI-AIRO) สำนักงานภูมิภาคอาเซียน–อินเดีย ครั้งที่ 6 ภายใต้หัวข้อ “The Mission and Role of DMOs”
การประชุมครั้งนี้มีเป้าหมายสำคัญเพื่อศึกษาแนวทางการบริหารจัดการแหล่งท่องเที่ยวของญี่ปุ่นผ่านกลไก Destination Management Organizations (DMOs) ซึ่งถือเป็นต้นแบบระดับโลกในการพัฒนาแหล่งท่องเที่ยวอย่างเป็นระบบ โดยมุ่งนำบทเรียนความสำเร็จมาปรับใช้กับประเทศไทย เพื่อขับเคลื่อนการท่องเที่ยวไทยให้เติบโตควบคู่กับชุมชน และยกระดับความร่วมมือด้านการท่องเที่ยวในระดับทวิภาคี
ถอดบทเรียน “คุมาโนะ” ต้นแบบ DMO เอกชนแห่งแรกของญี่ปุ่น
หนึ่งในไฮไลท์สำคัญของการศึกษาดูงานครั้งนี้ คือการเรียนรู้รูปแบบการบริหารจัดการของ สำนักงานส่งเสริมการท่องเที่ยวคุมาโนะเมืองทานาเบะ (Tanabe City Kumano Tourism Bureau) ซึ่งเป็น DMO เอกชนแห่งแรกของญี่ปุ่น ก่อตั้งขึ้นตั้งแต่ปี 2006
องค์กรดังกล่าวถูกพัฒนาขึ้นภายหลังเมืองทานาเบะมีการขยายพื้นที่จากการรวมเทศบาลในปี 2005 และได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นแหล่งมรดกโลกทางวัฒนธรรมของ UNESCO ตั้งแต่ปี 2004
ต้นแบบนี้สะท้อนให้เห็นถึงการปรับโครงสร้างจากหน่วยงานส่งเสริมการท่องเที่ยวแบบดั้งเดิม สู่การเป็นองค์กรบริหารจัดการแหล่งท่องเที่ยวที่มีบทบาทครบวงจร ทั้งด้านการพัฒนาและบริหารพื้นที่ การพัฒนาผลิตภัณฑ์ การตลาด การกำหนดมาตรฐานที่พักและบริการ ตลอดจนการบูรณาการความร่วมมือระหว่างภาครัฐ เอกชน และชุมชนท้องถิ่น
โดยให้ความสำคัญกับ “ความสุขของคนในพื้นที่” การมีส่วนร่วมของคนทั้งเมือง การกระจายรายได้อย่างเป็นธรรม และการอนุรักษ์ทรัพยากร ซึ่งถือเป็นหัวใจสำคัญที่ประเทศไทยต้องการนำมาประยุกต์ใช้
ชุมชนอะกิสึโนะ พลิกฟื้นเศรษฐกิจด้วย “ท่องเที่ยวสีเขียว”
คณะทำงานยังได้เรียนรู้การปรับตัวของชุมชน อะกิสึโนะ ซึ่งเดิมพึ่งพาอาชีพเกษตรกรรม แต่เมื่อโครงสร้างประชากรเปลี่ยนแปลง แรงงานวัยหนุ่มสาวลดลง และราคาพืชผลตกต่ำ ชุมชนจึงปรับกลยุทธ์โดยนำการท่องเที่ยวเข้ามาเสริมเศรษฐกิจ
ชุมชนได้พัฒนาแนวทาง Green Tourism ผ่านกิจกรรม Farmstay อาหารจากวัตถุดิบสดใหม่ และประสบการณ์ทางการเกษตรที่เชื่อมโยงกับวิถีชีวิตจริง จนสามารถพลิกฟื้นเศรษฐกิจท้องถิ่นได้อย่างเข้มแข็งและยั่งยืน
บทบาท DMOs ภาคเอกชน: สนามบินนันกิชิราฮามะกับการขับเคลื่อนภูมิภาค
อีกหนึ่งกรณีศึกษาที่น่าสนใจ คือบทบาทของบริษัท นันกิชิราฮามะ แอร์พอร์ต จำกัด ซึ่งทำหน้าที่เป็นผู้ประสานงานระดับภูมิภาคในการกระตุ้นการท่องเที่ยว ดึงดูดการลงทุน และสร้างระบบรองรับการเปลี่ยนผ่านสู่ยุคดิจิทัล
สะท้อนให้เห็นว่าการจัดการท่องเที่ยวที่ประสบความสำเร็จ จำเป็นต้องอาศัยความร่วมมือจากทุกภาคส่วน และการบริหารจัดการเชิงยุทธศาสตร์อย่างแท้จริง
ปักธงทิศทางใหม่ของท่องเที่ยวไทย “คุณภาพมากกว่าปริมาณ”
การเดินทางเยือนญี่ปุ่นในครั้งนี้ นับเป็นก้าวสำคัญในการกำหนดทิศทางใหม่ของการท่องเที่ยวไทย ที่มุ่งเน้น “คุณภาพมากกว่าปริมาณ” พร้อมขับเคลื่อนบทบาทของประเทศไทยสู่การเป็นผู้ประสาน ส่งเสริม และบริหารจัดการแหล่งท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน เพื่อส่งมอบคุณค่าและประสบการณ์ที่ดีคืนสู่สังคมและชุมชนอย่างแท้จริง