สทนช. จับมือ อว. หน่วยงานภาคี และ JICA เดินหน้าถอดบทเรียนอุทกภัยหาดใหญ่ ระดมข้อมูลและผลการวิเคราะห์จากนักวิชาการและหน่วยงานเพื่อเตรียมจัดทำแผนงานและคู่มือปฏิบัติงานมาตรฐาน พร้อมเร่งสร้างการตระหนักรู้ภัยพิบัติน้ำ หวังใช้ “หาดใหญ่โมเดล” เป็นเครื่องมือบริหารจัดการวิกฤต รับมือฝนปีนี้
วันที่ 11 กุมภาพันธ์ 2569 นายชยันต์ เมืองสง เลขาธิการสำนักงานทรัพยากรน้ำแห่งชาติ (สทนช.) เปิดเผยถึงความคืบหน้าการดําเนินงานของคณะทำงานถอดบทเรียนและเตรียมความพร้อมรับมือมหาอุทกภัย ในพื้นที่ อ.หาดใหญ่ จ.สงขลา ซึ่งมีผู้แทนจากกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม หน่วยงานทั้งส่วนกลางและท้องถิ่น นักวิชาการ และองค์การความร่วมมือระหว่างประเทศแห่งญี่ปุ่น (JICA) ร่วมถอดบทเรียนฯ ซึ่งจากการรวบรวมข้อมูลเชิงลึกและการสำรวจพื้นที่จริงสะท้อนให้เห็นถึงข้อจำกัดในหลายมิติ โดยเฉพาะระบบการพยากรณ์และระบบการแจ้งเตือนภัยที่ยังไม่ครอบคลุมพื้นที่ รวมถึงการเชื่อมโยงข้อมูลระหว่างหน่วยงานส่วนกลาง ท้องถิ่นและเอกชน อีกทั้งขาดการซักซ้อมแผนเผชิญเหตุ เพื่อให้เกิดการรับรู้และทันกับสถานการณ์
ปัจจุบันการดำเนินงานได้เข้าสู่ขั้นตอนของการวิเคราะห์และสังเคราะห์ข้อมูล ซึ่งเกิดจากการบูรณาการของทุกภาคส่วน โดยเฉพาะความร่วมมือกับกรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย ในการยกระดับรูปแบบการซักซ้อมแผนเผชิญเหตุให้มีประสิทธิภาพสูงสุด ในส่วนความร่วมมือกับ JICA ครอบคลุม 4 ด้าน ได้แก่ 1.วิเคราะห์มาตรการทางโครงสร้าง 2.ให้ข้อเสนอแนะเกี่ยวกับเตือนภัยและการอพยพ 3.ความร่วมมือในอนาคตระหว่างรัฐบาลไทยและญี่ปุ่น และ 4.การนำผลสรุปบทเรียนไปประยุกต์ใช้กับพื้นที่อื่น โดย สทนช. และ JICA จะนำแบบจำลองคณิตศาสตร์และเทคโนโลยีสมัยใหม่มาใช้วิเคราะห์แนวทางการยกระดับบริหารจัดการน้ำ เพื่อเพิ่มความแม่นยำในการวิเคราะห์คาดการณ์สภาพภูมิอากาศและการจำลองสถานการณ์น้ำหลาก นำไปสู่การจัดทำแผนปฏิบัติงานในระยะเร่งด่วน ระยะสั้น ระยะกลาง และระยะยาว ที่มีประสิทธิภาพ ทั้งในมิติด้านวิศวกรรมและมีความคุ้มค่าทางเศรษฐกิจ ตามแนวทางการฟื้นฟูและทำให้ดีกว่าเดิม หรือ Build Back Better (BBB) ของ JICA เพื่อให้ได้แนวทางที่เหมาะสมที่สุด เพื่อให้การวางแผนบริหารจัดการน้ำและเตรียมพร้อมรับมือภัยธรรมชาติเป็นไปอย่างรัดกุม สอดรับกับการเปลี่ยนแปลงของสภาพภูมิอากาศ
“แผนงานระยะเร่งด่วน ระยะสั้น ระยะกลาง และระยะยาว ที่คณะทำงานฯ ชุดนี้จัดทำขึ้น จะเป็นทั้งมาตรการที่ใช้สิ่งก่อสร้างและมาตรการที่ไม่ใช้สิ่งก่อสร้าง พร้อมกับแนวทางสร้างความตระหนักและให้ความรู้แก่ชุมชนเรื่องภัยพิบัติ เพื่อให้เกิดทักษะการปฏิบัติเมื่อมีภัย นอกจากนั้น คณะทำงานฯ ยังจะจัดทำคู่มือสำหรับการปฏิบัติการ ที่จะต้องมีการซักซ้อมการปฏิบัติ ทั้งกับหน่วยงานและประชาชนอีกด้วย เรามุ่งหวังว่า “หาดใหญ่โมเดล” จะเป็นโมเดลสำหรับการรับมืออุทกภัยสำหรับพื้นที่อื่นๆ ต่อไป”