ปลัดกระทรวงสาธารณสุข เปิดเสวนาวิชาการในงานประชุมวิชาการนานาชาติรางวัลสมเด็จเจ้าฟ้ามหิดล ประจำปี 2569 ผลักดันความมั่นคงด้านน้ำ ลดความเหลื่อมล้ำทางด้านสุขภาพในพื้นที่ห่างไกล ชื่นชมโครงการนำร่องไทย-สิงคโปร์ ติดตั้งระบบกรองน้ำนวัตกรรมในพื้นที่ต้นแบบภาคเหนือ ช่วยประชาชนเข้าถึงน้ำสะอาดที่ปลอดภัยได้อย่างยั่งยืน
วันที่ 26 มกราคม 2569 ที่ โรงแรมเซ็นทาราแกรนด์ บางกอก คอนเวนชัน เซ็นเตอร์ แอท เซ็นทรัลเวิลด์ นพ.สมฤกษ์ จึงสมาน ปลัดกระทรวงสาธารณสุข เปิดงานเสวนาวิชาการ ในงานประชุมวิชาการนานาชาติรางวัลสมเด็จเจ้าฟ้ามหิดล ประจำปี 2569 (Prince Mahidol Award Conference: PMAC 2026) ภายใต้หัวข้อ “Clean Water, Shared Futures: Strengthening Water Security, Sustainability and Equity for Rural Health amid Demographic Change” จัดโดย มูลนิธิเพื่อการประเมินเทคโนโลยีและนโยบายด้านสุขภาพ (HITAP) ร่วมกับมหาวิทยาลัยแห่งชาติสิงคโปร์ (NUS) Wateraom วิสาหกิจเพื่อสังคมจากประเทศสิงคโปร์ และภาคีเครือข่าย
นพ.สมฤกษ์ กล่าวว่า น้ำสะอาดคือจุดเริ่มต้นของสุขภาพที่ดี แต่ความเหลื่อมล้ำในพื้นที่ห่างไกลยังคงเป็นโจทย์สำคัญ โดยเฉพาะในปัจจุบันที่ประชากรส่วนใหญ่ในชนบทคือเด็กและผู้สูงอายุ ซึ่งเป็นกลุ่มที่มีความเสี่ยงสูงที่สุดต่อโรคภัยที่มากับน้ำที่ไม่สะอาด การเข้าถึงน้ำที่สะอาดและปลอดภัยจึงไม่ใช่เพียงการส่งเสริมสุขอนามัยที่ดีเท่านั้น แต่คือการคืนสิทธิพื้นฐานและความเท่าเทียมให้กับประชาชน เพื่อนำไปสู่การลดภาระของระบบสาธารณสุขไทยอย่างยั่งยืน ทั้งนี้ ขอชื่นชมความร่วมมือระหว่างมูลนิธิเพื่อการประเมินเทคโนโลยีและนโยบายด้านสุขภาพ มหาวิทยาลัยแห่งชาติสิงคโปร์ Wateroam และภาคีเครือข่าย ที่นำร่องโครงการติดตั้งระบบกรองน้ำนวัตกรรมในโรงเรียนแม่ตื่นวิทยาคม อ.อมก๋อย จ.เชียงใหม่ และโรงเรียนตำรวจตระเวนชายแดนบำรุงที่ 87 อ.แม่ฟ้าหลวง จ.เชียงราย ช่วยให้ประชาชนสามารถเข้าถึงน้ำสะอาดที่ปลอดภัยได้อย่างยั่งยืน ซึ่งการนำเทคโนโลยีที่พิสูจน์ผลได้จริงมาใช้ควบคู่กับการทำงานวิจัย การประเมินความคุ้มค่าของการลงทุน และการรับฟังเสียงสะท้อนจากชุมชน เป็นแนวทางที่ถูกต้องในการแก้ปัญหาระดับโครงสร้างในระยะยาว
ด้าน ดร.ธีรวัฒน์ วิวัฒน์พาณิชย์ ผู้จัดการแผนงานวิจัยและนักวิจัยฝ่ายประเมินเทคโนโลยีด้านสุขภาพเพื่อการผลิตนวัตกรรม ของ HITAP กล่าวว่า ประเด็นในการเสวนามีทั้งการวิเคราะห์สถานการณ์ความมั่นคงด้านน้ำในโรงเรียนและสถานพยาบาลชนบท การรับมือกับภัยคุกคามใหม่จากไมโครพลาสติกและมลพิษทางสิ่งแวดล้อม การถ่ายทอดสถานการณ์จริงจากประสบการณ์ของตัวแทนชุมชนในพื้นที่ห่างไกล พร้อมด้วยผู้เชี่ยวชาญจาก Environmental Justice Foundation (EJF) การถอดบทเรียนการสร้างความร่วมมือใน สปป.ลาว การวิเคราะห์แนวทางการแก้ไขปัญหาความไม่มั่นคงด้านน้ำในโรงเรียนชนบทของประเทศไทย การนำเสนอผลการศึกษาความพึงพอใจและผลกระทบของนวัตกรรมเครื่องกรองน้ำในพื้นที่นำร่องของไทยผ่านกิจกรรม Photovoice รวมทั้งการนำเสนอโมเดลใหม่ในการประเมินความคุ้มค่าของการลงทุนด้านความมั่นคงด้านน้ำ ตลอดจนการนำเสนอนวัตกรรมเครื่องกรองน้ำที่สามารถแก้ปัญหาได้อย่างเป็นรูปธรรม พร้อมสาธิตวิธีการใช้งานและทดสอบคุณภาพน้ำ ปิดท้ายด้วยการสรุปภาพรวมและวางแนวทางขับเคลื่อนต่อ โดยผลสรุปจากการระดมสมองของผู้เชี่ยวชาญตลอดทั้งงานจะถูกนำไปพัฒนาเป็นแผนเชิงนโยบายเพื่อวางรากฐานโครงสร้างพื้นฐานด้านน้ำสะอาดที่ยั่งยืน ลดช่องว่างด้านสุขภาพของประชากรในพื้นที่ห่างไกลต่อไป