วว. จับมือเครือข่ายแคนาดา เปิดผลวิจัยเจาะลึกกลไก “สารหนู” ในจิ้งหรีดทองดำ ชี้แนวทางคุมเข้มความปลอดภัยตั้งแต่ต้นน้ำ มุ่งยกระดับมาตรฐาน Future Food ไทยสู่ตลาดสากล

กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) โดย ศูนย์อนุรักษ์แมลงเขตร้อน สถานีวิจัยลำตะคอง สถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย (วว.) เผยผลสำเร็จงานวิจัยเชิงลึกด้านความปลอดภัยทางอาหาร (Food Safety) ผลงานบูรณาการวิจัยและพัฒนาร่วมกับเครือข่ายนักวิจัย National Research Council จากประเทศแคนาดา ซึ่งศึกษาผลกระทบและการเปลี่ยนแปลงทางชีวภาพของ “สารหนู” (Arsenic) ในจิ้งหรีดทองดำ (Gryllus bimaculatus) เพื่อยกระดับมาตรฐานการเพาะเลี้ยงแมลงเศรษฐกิจและสร้างความเชื่อมั่นให้กับผู้บริโภคในตลาดอาหารแห่งอนาคต (Future Food)

ผศ.ดร.วีรชัย อาจหาญ ผู้ว่าการ วว. กล่าวถึงการศึกษาดังกล่าวพบข้อมูลเชิงวิทยาศาสตร์ที่น่าสนใจว่า เมื่อจิ้งหรีดได้รับสารหนูอนินทรีย์ชนิดอาร์เซเนต (Arsenate: As(V)) ผ่านอาหารและน้ำแล้ว จิ้งหรีดไม่ได้เพียงแค่สะสมสารพิษไว้ในร่างกายเท่านั้น แต่ยังมีกลไกทางชีวภาพผ่านกระบวนการเมทิลเลชัน (Methylation) ที่สามารถเปลี่ยนรูปของสารหนูให้เป็นสารประกอบอินทรีย์รูปแบบอื่น ได้แก่ MMA, DMA และ TMAO (โดยพบในรูปของ DMA มากที่สุด) เพื่อช่วยลดความเป็นพิษที่จะเกิดขึ้นกับตัวจิ้งหรีดเอง

“…แม้ว่าโดยธรรมชาติ จิ้งหรีดจะมีกลไกชีวภาพที่ช่วยลดความเป็นพิษของสารหนูต่อตัวมันเองได้ในระดับหนึ่ง แต่หากเกิดการปนเปื้อนตั้งแต่กระบวนการเลี้ยง สารพิษเหล่านี้ก็ยังคงสามารถส่งผ่านห่วงโซ่อาหารมาสู่ผู้บริโภคได้ การยกระดับอุตสาหกรรมจิ้งหรีดและแมลงเศรษฐกิจของไทยสู่ตลาดโลก จึงต้องให้ความสำคัญกับการควบคุมคุณภาพอาหารและน้ำที่ใช้เลี้ยงอย่างเข้มงวดตั้งแต่ต้นน้ำ เพื่อให้ผู้บริโภคมั่นใจในความปลอดภัยทางอาหารอย่างแท้จริง…” ผู้ว่าการ วว. กล่าว

ดร.วิศรุต สุขะเกตุ นักวิจัย สถานีวิจัยลำตะคอง วว. ในฐานะหัวหน้าโครงการวิจัยกล่าวเพิ่มเติมว่า ทีมวิจัยได้ทดสอบจำลองระบบการย่อยอาหารของมนุษย์ เพื่อประเมินความเสี่ยงของผู้บริโภคจิ้งหรีดที่ได้รับสารหนู โดยพบข้อบ่งชี้สำคัญทางด้านความปลอดภัยทางอาหาร มีดังนี้
1.การปลดปล่อยสารพิษสูง โดยสารหนูที่อยู่ในตัวจิ้งหรีดมากกว่า 78% ยังถูกปลดปล่อยออกมาได้จากการจำลองการย่อยอาหารในระบบทางเดินอาหารของคน
2. ความเสี่ยงต่อผู้บริโภคยังคงสูง สารหนูอนินทรีย์ซึ่งเป็นกลุ่มที่มีความเป็นพิษสูง มีอัตราการดูดซึมเข้าสู่ร่างกายได้ (Bio-accessibility) มากกว่า 79% แสดงให้เห็นว่า แม้จิ้งหรีดจะปรับตัวลดพิษให้ตัวเองได้ แต่ผู้บริโภคยังคงได้รับความเสี่ยงด้านสุขภาพในระดับสูง

โดยงานวิจัยชิ้นนี้ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารวิชาการระดับนานาชาติ Chemosphere ซึ่งถือเป็นการบูรณาการองค์ความรู้ด้านกีฏวิทยา เคมีวิเคราะห์ และความปลอดภัยทางอาหารเข้าด้วยกัน เพื่อชี้ให้เห็นว่าการพัฒนาอุตสาหกรรมจิ้งหรีดเชิงพาณิชย์ ไม่ควรมุ่งเน้นเพียงการเร่งการเจริญเติบโตหรือปริมาณโปรตีนเท่านั้น แต่ต้องให้ความสำคัญสูงสุดกับการควบคุมคุณภาพและความปลอดภัยของ “วัตถุดิบอาหารและน้ำที่ใช้เลี้ยงจิ้งหรีด” ตั้งแต่ต้นน้ำ เพื่อป้องกันการปนเปื้อนที่อาจส่งผ่านห่วงโซ่อาหารมาสู่ผู้บริโภค และผลักดันแมลงเศรษฐกิจไทยให้เติบโตในตลาดโลกได้อย่างยั่งยืน

#วทน #FoodSafety #FutureFood #เศรษฐกิจ #จิ้งหรีดทองดำ #สารหนู #ห่วงโซ่อาหาร
#สถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย
#อว #วว #TISTR #NationalResearchCouncil #แคนาดา #สถานีวิจัยลำตะคอง #ศูนย์อนุรักษ์แมลงเขตร้อน