คกก.โรคติดต่อฯ เห็นชอบแนวทางเฝ้าระวังควบคุม “โรคพิษสุนัขบ้า” พร้อมกำหนด “โปลิโอ” เป็นโรคติดต่ออันตราย

คณะกรรมการโรคติดต่อแห่งชาติ เห็นชอบแนวทางปฏิบัติเฝ้าระวัง ป้องกัน และควบคุม “โรคพิษสุนัขบ้า” หลังพบแนวโน้มผู้เสียชีวิตเพิ่มขึ้นในช่วง 6 ปี มอบ 5 หน่วยงานเร่งขับเคลื่อนทันที พร้อมกำหนด “โรคโปลิโอ” เป็นโรคติดต่ออันตราย รวมถึงไฟเขียวตั้งด่านควบคุมโรคติดต่อระหว่างประเทศเพิ่มอีก 2 แห่งที่สนามบินตราดและสนามบินนครศรีธรรมราช

วันที่ 18 พฤศจิกายน 2569 ที่กระทรวงสาธารณสุข จ.นนทบุรี นายพัฒนา พร้อมพัฒน์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุข มอบหมายให้ นพ.สมฤกษ์ จึงสมาน ปลัดกระทรวงสาธารณสุข เป็นประธานการประชุมคณะกรรมการโรคติดต่อแห่งชาติ ครั้งที่ 6/2569 โดยมี นพ.มณเฑียร คณาสวัสดิ์ อธิบดีกรมควบคุมโรค และกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิที่เกี่ยวข้องเข้าร่วม โดย นพ.สมฤกษ์กล่าวว่า ที่ประชุมพิจารณาเห็นชอบ 3 เรื่อง คือ 1. แนวทางปฏิบัติเพื่อการเฝ้าระวัง ป้องกัน และควบคุมโรคพิษสุนัขบ้า ซึ่งเป็นโรคติดต่อระหว่างสัตว์และคน เนื่องจากมีแนวโน้มผู้เสียชีวิตด้วยโรคพิษสุนัขบ้าเพิ่มขึ้น โดยปี 2569 มีผู้เสียชีวิต 13 ราย พบปัญหาจากการถูกสัตว์กัด/ข่วน และไม่ได้รับวัคซีนหลังสัมผัสโรค ส่วนใหญ่เป็นลูกสุนัข สุนัขจรจัด ไม่มีเจ้าของ ไม่มีประวัติการฉีดวัคซีน จึงต้องยกระดับการเฝ้าระวังผู้ถูกสัตว์กัด/ข่วนแบบบูรณาการ จึงมอบกระทรวงสาธารณสุขให้สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดและ โรงพยาบาลจัดช่องทางอำนวยความสะดวกให้กับผู้สัมผัสสัตว์เสี่ยงได้รับการวินิจฉัย การรักษา และรับวัคซีนป้องกันโรคพิษสุนัขบ้าเข็มแรกอย่างรวดเร็ว, กรมปศุสัตว์เพิ่มความเข้มข้นเฝ้าระวังควบคุมโรคในสัตว์, กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่นเพิ่มความครอบคลุมการสำรวจประชากรสัตว์ การฉีดวัคซีนป้องกันโรคพิษสุนัขบ้าในสัตว์และจัดการปัญหาสัตว์จร/ไม่มีเจ้าของ, กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช เฝ้าระวังโรค เน้นรอยต่อระหว่างป่าและชุมชน และกรมประชาสัมพันธ์ สื่อสารความเสี่ยง สร้างความรู้ความเข้าใจในการป้องกันโรค โดยให้คณะกรรมการโรคติดต่อจังหวัด/กทม. เร่งรัดการดำเนินการตามแนวทางปฏิบัติฯ เพื่อไม่ให้มีผู้เสียชีวิตด้วยโรคพิษสุนัขบ้า

นพ.สมฤกษ์กล่าวต่อว่า 2.กำหนดชื่อและอาการสำคัญของ “โรคโปลิโอ” ให้เป็นโรคติดต่ออันตราย ตาม พ.ร.บ.โรคติดต่อ พ.ศ. 2558 แม้ว่าประเทศไทยจะปลอดเชื้อโปลิโอสายพันธุ์ธรรมชาติ (WPV) มาตั้งแต่ปี 2540 แต่ยังมีความเสี่ยงสูงจากการนำเข้าเชื้อสายพันธุ์วัคซีนกลายพันธุ์ (cVDPV) จากประเทศเพื่อนบ้าน เช่น ลาว และเมียนมา คณะผู้เชี่ยวชาญและคณะกรรมการด้านวิชาการจึงมีมติเห็นชอบให้ยกระดับสถานะโรคโปลิโอเป็นโรคติดต่ออันตราย โดยกำหนดอาการสำคัญ คือ “อาจมีไข้ อ่อนเพลีย ปวดศีรษะ อาเจียน คอแข็ง หรือปวดกล้ามเนื้อ บางรายมีอาการกล้ามเนื้ออ่อนแรงหรืออัมพาตของกล้ามเนื้อแบบอ่อนปวกเปียกเฉียบพลัน ซึ่งอาจนำไปสู่ความพิการถาวรในรายที่รุนแรงอาจมีภาวะระบบทางเดินหายใจล้มเหลว และเสียชีวิตได้ ทั้งนี้ ผู้ติดเชื้อบางคนอาจไม่มีอาการ โดยผู้ป่วยต้องมีผลตรวจยืนยันทางห้องปฏิบัติการพบเชื้อไวรัสโปลิโอสายพันธุ์ก่อโรคตามธรรมชาติหรือสายพันธุ์วัคซีนกลายพันธุ์” และ 3. ร่างประกาศกระทรวงสาธารณสุข เรื่อง การจัดตั้งด่านควบคุมโรคติดต่อระหว่างประเทศเพิ่มเติม 2 แห่ง ได้แก่ สนามบินตราด และสนามบินนครศรีธรรมราช เพื่ออำนวยความสะดวกด้านการค้า การลงทุน การขนส่ง และการท่องเที่ยวระหว่างประเทศ นอกจากนี้ ได้เห็นชอบร่างประกาศคณะกรรมการโรคติดต่อแห่งชาติ เรื่อง การเพิ่มเติมผู้แทนจากหน่วยงานของรัฐในคณะทำงานประจำช่องทางเข้าออกด่านควบคุมโรคติดต่อระหว่างประเทศ ได้แก่ 1) พรมแดนสะพานมิตรภาพ3 (นครพนม) จังหวัดนครพนม 2) พรมแดนท่าเทียบเรือ เทศบาลเมืองนครพนมจังหวัดนครพนม และ 3) พรมแดนท่าลี่ จังหวัดเลย

ด้านนพ.มณเฑียรกล่าวว่า ที่ประชุมได้ติดตามสถานการณ์โรคติดต่อที่สำคัญในปี 2569 ได้แก่ “โรคไข้หวัดใหญ่” พบผู้ป่วยสะสม 613,292 ราย เสียชีวิตสะสม 134 ราย อัตราป่วยสูงสุดในกลุ่มเด็กอายุ 5-9 ปี อัตราป่วยตายสูงสุงในกลุ่มอายุ 60 ปีขึ้นไป ผู้เสียชีวิตกว่า 83% มีโรคประจำตัวเรื้อรัง สายพันธุ์ที่ตรวจพบมากที่สุด คือ สายพันธุ์ A/H1N1 , “โรคติดเชื้อไวรัส RSV” พบผู้ป่วยสะสม 32,007 ราย เสียชีวิต 7 ราย เป็นเด็กเล็กอายุต่ำกว่า 1 ปี 2 ราย กลุ่มอายุ 1-4 ปี 4 ราย และผู้สูงอายุ 91 ปี 1 ราย ซึ่งมีภาวะสุขภาพและโรคประจำตัว ทั้ง 2 โรคนี้ขอให้หมั่นล้างมือ สวมหน้ากากอนามัย เมื่อมีอาการป่วยหรือเข้าไปอยู่ในสถานที่แออัด พาเด็กเล็ก ผู้สูงอายุ หรือผู้มีโรคเรื้อรังไปรับวัคซีนป้องกันไข้หวัดใหญ่ , “โรคฝีดาษวานร” พบผู้ป่วยสะสม 512 ราย เสียชีวิต 3 ราย ส่วนใหญ่เป็นเพศชาย มีประวัติติดเชื้อ HIV ร่วมด้วย แนะนำให้หลีกเลี่ยงการสัมผัสผู้ป่วยหรือผู้ที่มีความเสี่ยงในการติดโรคหรือมีเพศสัมพันธ์ใกล้ชิดกับคนแปลกหน้า และ “โรคไข้เลือดออก” พบผู้ป่วยสะสม 34,875 ราย เสียชีวิตสะสม 47 ราย พบแพร่ระบาดสูงในภาคใต้ กลุ่มที่พบผู้ป่วยมากที่สุดคือวัยเรียนและวัยทำงาน ขอให้ประชาชนช่วยกันกำจัดแหล่งเพาะพันธุ์ยุงลาย ป้องกันไม่ให้ถูกยุงลายกัด และติดตามเฝ้าระวังการแพร่ระบาดอย่างใกล้ชิด หากมีอาการสงสัยว่าเป็นโรคไข้เลือดออก ควรไปโรงพยาบาลเพื่อรับการตรวจวินิจฉัยและเจาะเลือดตรวจหาเชื้อและเข้ารับการรักษาโดยด่วน