กรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก เผยผลประชุมวุฒิสภามีมติ 157 เสียง เห็นชอบรับหลักการร่างพระราชบัญญัติคุ้มครองและส่งเสริมภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทย (ฉบับที่ ..) พ.ศ. …. พร้อมตั้ง คณะกรรมาธิการวิสามัญเร่งดำเนินการพิจารณาในกรอบ 7 วัน มุ่งยกระดับการคุ้มครองภูมิปัญญา ป้องกันการแสวงหาประโยชน์โดยมิชอบ และ สร้างรายได้ให้ชุมชนอย่างยั่งยืน
นายแพทย์เทวัญ ธานีรัตน์ รองอธิบดีกรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก เปิดเผยว่า ที่ประชุมวุฒิสภามีมติเอกฉันท์รับหลักการร่างพระราชบัญญัติคุ้มครองและส่งเสริมภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทย (ฉบับที่ ..) พ.ศ. …. ซึ่งผ่านความเห็นชอบจากสภาผู้แทนราษฎรแล้ว ด้วยคะแนนเห็นชอบ 157 เสียง ไม่เห็นด้วย 0 เสียง งดออกเสียง 3 เสียง และไม่ลงคะแนน 1 เสียง พร้อมแต่งตั้งคณะกรรมาธิการวิสามัญจำนวน 21 คน เพื่อพิจารณาร่างกฎหมาย โดยกำหนดกรอบเวลาแปรญัตติ 7 วัน และนัดประชุมครั้งแรกเมื่อวันที่ 3 พฤศจิกายนที่ผ่านมา ก่อนเสนอเข้าสู่การพิจารณาของวุฒิสภาในวาระที่ 2 และ 3 ตามลำดับ
การผลักดันร่างกฎหมายฉบับนี้เป็นก้าวสำคัญในการยกระดับการคุ้มครองภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทยรักษาองค์ความรู้ดั้งเดิม และส่งเสริมการนำไปใช้ประโยชน์อย่างเป็นระบบและยั่งยืน เพื่อสืบสานมรดกทางวัฒนธรรม และต่อยอดเป็นต้นทุนสำคัญในการพัฒนาสุขภาพและเศรษฐกิจของประเทศ
ดร.นันทศักดิ์ โชติชนะเดชาวงศ์ ผู้อำนวยการกองคุ้มครองและส่งเสริมภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทยแลแพทย์พื้นบ้านไทย เปิดเผยว่า ร่างกฎหมายฉบับนี้มีการปรับปรุงแก้ไขสาระสำคัญ 10 ประเด็น ได้แก่ ปรับปรุงบทนิยาม เพิ่มคำว่า “กองทุน” และ “อธิบดี” พร้อมแก้ไขนิยาม “ผู้อนุญาต” และมาตราที่เกี่ยวข้องให้สอดคล้องกัน ปรับลดค่าธรรมเนียม กำหนดอำนาจในการออกกฎกระทรวงเพื่อยกเว้นหรือลดค่าธรรมเนียมตามกฎหมายปรับปรุงคณะกรรมการคุ้มครองฯ แก้ไของค์ประกอบ อำนาจหน้าที่ การประชุม วาระการดำรงตำแหน่ง และคุณสมบัติของกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิ เพิ่มการคุ้มครองภูมิปัญญาชุมชน ครอบคลุมตำรับยาและตำราการแพทย์แผนไทยของชุมชน พร้อมกำหนดกลไกการคุ้มครองและส่งเสริมให้ชัดเจน ควบคุมการใช้ประโยชน์เชิงพาณิชย์ กำหนดให้การนำตำรับยาแผนไทยของชาติไปใช้จดแจ้งหรือขึ้นทะเบียนผลิตภัณฑ์สมุนไพรเพื่อการค้าต้องได้รับอนุญาต พร้อมกำหนดหลักเกณฑ์การลดหรือยกเว้นค่าตอบแทนปรับปรุงสิทธิและการตกทอดทางมรดก กำหนดหลักเกณฑ์การจดทะเบียนสิทธิ ข้อยกเว้นการใช้สิทธิ และเงื่อนไขการรับโอนสิทธิในภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทยส่วนบุคคลทางมรดก กำหนดหลักเกณฑ์การออกใบแทน ครอบคลุมหนังสือสำคัญการจดทะเบียนสิทธิในภูมิปัญญาการแพทย์พื้นเมืองของต่างประเทศ และหนังสือสำคัญการขึ้นทะเบียนที่ดินถิ่นกำเนิดสมุนไพร ปรับปรุงกองทุนภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทย ให้มีแหล่งที่มาของเงินและทรัพย์สินที่เหมาะสมยิ่งขึ้น ปรับปรุงบทกำหนดโทษ แก้ไขบทลงโทษทางอาญาและเพิ่มอำนาจเปรียบเทียบคดีสำหรับความผิดที่มีโทษปรับสถานเดียว หรือมีโทษจำคุกไม่เกินหนึ่งปี ปรับปรุงอัตราค่าธรรมเนียม ให้สอดคล้องกับสภาพเศรษฐกิจและสถานการณ์ในปัจจุบัน
ดร.นันทศักดิ์ กล่าวเพิ่มเติมว่า ร่างกฎหมายฉบับนี้มุ่งคุ้มครองสิทธิและส่งเสริมการใช้ประโยชน์จากภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทย โดยคาดว่าจะก่อให้เกิดประโยชน์ใน 4 ด้านสำคัญ ได้แก่ ด้านสุขภาพประชาชน ส่งเสริมการเข้าถึงยาสมุนไพรที่มีคุณภาพและได้มาตรฐาน ผ่านการรับรองและกำกับดูแลโดยผู้ประกอบวิชาชีพการแพทย์แผนไทยและหมอพื้นบ้าน ด้านการคุ้มครองทรัพย์สินทางปัญญาของชาติ ปกป้องตำรับยาและภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทยจากการนำไปกล่าวอ้างหรือแสวงหาสิทธิในทรัพย์สินทางปัญญาโดยมิชอบ ด้านเศรษฐกิจฐานราก ส่งเสริมการปลูก แปรรูป และ พัฒนาผลิตภัณฑ์สมุนไพร รวมถึงการท่องเที่ยวเชิงสุขภาพ เพื่อสร้างอาชีพ เพิ่มรายได้ และกระตุ้นเศรษฐกิจชุมชนด้านระบบสุขภาพ สนับสนุนการบูรณาการภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทยเข้ากับการแพทย์แผนปัจจุบันเพื่อให้ประชาชนได้รับการดูแลสุขภาพอย่างเหมาะสมและปลอดภัย