สาธารณสุขไทย ร่วมสาธารณสุขอาเซียน หารือองค์การอนามัยโลกภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้และภูมิภาคแปซิฟิกตะวันตก ยกระดับความร่วมมือและการสนับสนุนประเทศสมาชิก รวมทั้งจัดประชุมระหว่าง 2 ภูมิภาค เผยความร่วมมืออาเซียนกับ 4 ประเทศคู่เจรจา ได้แก่ จีน – การพัฒนาระบบสุขภาพที่ยั่งยืน การดูแลสุขภาพแม่และเด็ก และความปลอดภัยของอาหาร, เกาหลีใต้ – ระบบข้อมูลสุขภาพที่เชื่อมโยงกันและปัญญาประดิษฐ์ (AI) เพื่อการแพทย์, ญี่ปุ่น – การสนับสนุนนโยบายและนวัตกรรมในการพัฒนาระบบสุขภาพสังคมสูงวัย และสหรัฐอเมริกา – การเตรียมพร้อมรับมือสาธารณสุขฉุกเฉิน ยกระดับเครือข่ายห้องปฏิบัติการ การลงทุนด้านการวิจัยพัฒนายาและนวัตกรรมทางการแพทย์ และแผนความร่วมมือด้านสุขภาพอาเซียน–สหรัฐฯ
ดร. นพ.โสภณ เอี่ยมศิริถาวร รองปลัดกระทรวงสาธารณสุข เปิดเเผยว่า เมื่อวันที่ 10-11 กันยายน 2569 ณ เมืองกัวลาลัมเปอร์ ประเทศมาเลเซีย นายพัฒนา พร้อมพัฒน์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุข ได้มอบหมายให้ตนและคณะผู้แทนจากกระทรวงสาธารณสุข เข้าร่วมการประชุมหารือระหว่างสาธารณสุขอาเซียนกับผู้แทนองค์การอนามัยโลก (WHO) 2 ภูมิภาค คือภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้และภูมิภาคแปซิฟิกตะวันตก (Informal Ministerial Meeting with WHO) ซึ่งในที่ประชุมฯ ได้แลกเปลี่ยนความเห็นถึงแนวทางยกระดับการดำเนินงานร่วมกันระหว่างอาเซียน 11 ประเทศ และ WHO โดยสมาชิกอาเซียนได้เรียกร้องให้สนับสนุนการดำเนินงานในภารกิจที่ WHO มีความเข้มแข็ง อาทิ การขึ้นทะเบียนวัคซีนใหม่ แนวทางการจัดหาเวชภัณฑ์และวัคซีนร่วมกันในระดับภูมิภาค (Pooled procurement) เพื่อเพิ่มอำนาจในการต่อรอง และการจัดการประชุมระหว่าง 2 ภูมิภาค เพื่อให้เปิดโอกาสให้ศูนย์ความร่วมมือองค์การอนามัยโลก (WHO Collaborating Centers) ที่มีความเชี่ยวชาญเฉพาะด้านจำนวนหลายแห่งได้แลกเปลี่ยนองค์ความรู้และแนวการปฏิบัติที่ดีกับประเทศสมาชิก เพื่อขยายผลต่อไปยังประเทศอื่นๆ อันจะเป็นประโยชน์เพิ่มขึ้น
นอกจากนี้ ยังมีผลลัพธ์การประชุมที่สำคัญระหว่างผู้นำด้านสาธารณสุขอาเซียนกับ 4 ประเทศคู่เจรจา ได้แก่ การประชุมรัฐมนตรีสาธารณสุขอาเซียน-จีน ครั้งที่ 10 การประชุมรัฐมนตรีสาธารณสุขอาเซียน-สาธารณรัฐเกาหลี ครั้งที่ 3 การประชุมรัฐมนตรีสาธารณสุขอาเซียน-ญี่ปุ่น ครั้งที่ 1 และการประชุมรัฐมนตรีสาธารณสุขอาเซียน-สหรัฐอเมริกา ครั้งที่ 1 คือ แถลงการณ์ร่วมของรัฐมนตรีสาธารณสุขอาเซียนและรัฐมนตรีของประเทศคู่เจรจา ที่แสดงออกถึงความมุ่งมั่นในการสนับสนุนการขับเคลื่อนแผนยุทธศาสตร์สุขภาพอาเซียนฉบับใหม่ (ASHA 2026-2030) สู่การปฏิบัติเพื่อให้อาเซียนมีความมั่นคงด้านสุขภาพ
ดร.นพ.โสภณ กล่าวต่อว่า ประเทศไทยให้ความสำคัญกับการดำเนินงานความร่วมมือด้านสาธารณสุขในภูมิภาคอาเซียนมาอย่างต่อเนื่อง โดยในการประชุมครั้งนี้ ประเทศไทยได้เสนอต่อยอดกลไกและเครือข่ายความร่วมมืออาเซียนกับ ประเทศคู่เจรจาทั้ง 4 ประเทศ ในมิติสุขภาพที่สำคัญ ดังนี้ 1.ความร่วมมืออาเซียน-จีน เน้นการพัฒนาระบบสุขภาพที่ยั่งยืน การดูแลสุขภาพแม่และเด็ก และความปลอดภัยของอาหาร โดยเตรียมความพร้อมขับเคลื่อนกิจกรรมตามบันทึกความเข้าใจด้านสุขภาพอาเซียน–จีน (MoU) ที่มีกำหนดการลงนามในอนาคตอันใกล้นี้ 2.ความร่วมมืออาเซียน-เกาหลีใต้ เน้นด้านระบบข้อมูลสุขภาพที่เชื่อมโยงกันและปัญญาประดิษฐ์ (AI) เพื่อการแพทย์ เพื่อยกระดับสู่มาตรฐานการให้บริการด้านสุขภาพที่ยึดประชาชนเป็นศูนย์กลางและลดความเหลื่อมล้ำ ด้วยธรรมาภิบาล กฎระเบียบ และการคุ้มครองข้อมูลที่เหมาะสม 3.ความร่วมมืออาเซียน-ญี่ปุ่น เน้นการสนับสนุนนโยบายและนวัตกรรมในการพัฒนาระบบสุขภาพสู่ Lifetime Wellness ในสังคมสูงวัย พร้อมใช้กลไก ASEAN Centre for Active Ageing and Innovation (ACAI) ขับเคลื่อนการดำเนินงาน และ 4.ความร่วมมืออาเซียน-สหรัฐอเมริกา เน้นการสร้างความเข้มแข็งของการเตรียมพร้อมรับมือสาธารณสุขฉุกเฉิน การยกระดับเครือข่ายห้องปฏิบัติการ การลงทุนด้านการวิจัยและพัฒนายาและนวัตกรรมทางการแพทย์ และการดำเนินงานตามแผนความร่วมมือด้านสุขภาพอาเซียน–สหรัฐฯ ค.ศ. 2027–2030
ทั้งนี้ ประเด็นที่ได้ตกลงเพื่อดำเนินการด้วยกันในทุกกรอบความร่วมมือสุขภาพระหว่างอาเซียนกับประเทศคู่เจรจาต่างๆ จะสอดคล้องกับวาระยุทธศาสตร์สุขภาพอาเซียน พ.ศ. 2569–2573 (ASEAN Strategic Health Agenda: ASHA 2026–2030) ซึ่งเป็นแผนการดำเนินงานด้านสาธารณสุขของอาเซียน 11 ประเทศในระยะ 5 ปีข้างหน้า