มกอช. เดินหน้าผลักดันการใช้เส้นทาง R3B (ด่านแม่สาย–ด่านต่าลั่ว) หลังไทยและจีนบรรจุทั้งสองด่านไว้ในพิธีสารเส้นทางขนส่งผลไม้ พร้อมจับมือหน่วยงานจีนเร่งแก้ไขอุปสรรคด้านโลจิสติกส์และการขนส่ง เพื่อให้เป็นอีกหนึ่งทางเลือกของการส่งออกผลไม้ไทย ส่งถึงจีนภายในวันเดียว ดันส่งออกผลไม้ภาคเหนือพุ่ง
นายชัยวัฒน์ โยธคล เลขาธิการสำนักงานมาตรฐานสินค้าเกษตรและอาหารแห่งชาติ (มกอช.) มอบหมายให้นางสาวรุจิรา จันทร์อร่าม รักษาราชการแทนผู้อำนวยการกองนโยบายมาตรฐานสินค้าเกษตรและอาหาร นำคณะผู้แทน มกอช. กรมวิชาการเกษตร และฝ่ายเกษตรประจำสถานกงสุลใหญ่ ณ นครกวางโจว เดินทางเยือนมณฑลยูนนาน สาธารณรัฐประชาชนจีน ระหว่างวันที่ 20–24 กรกฎาคม 2569 เพื่อหารือกับสำนักงานศุลกากรคุนหมิง พร้อมติดตามสถานการณ์การใช้เส้นทาง R3B ภายหลังการเพิ่มด่านต่าลั่วของจีนและด่านแม่สายของไทยในพิธีสารขนส่งผลไม้ทางบกผ่านประเทศที่สามระหว่างไทยและจีนเมื่อเดือนกันยายน 2568 และวันที่ 1 กรกฎาคม 2569 ตามลำดับ
ในการหารือครั้งนี้ ทั้งสองฝ่ายมุ่งเน้นการยกระดับการอำนวยความสะดวกทางการค้าและแก้ไขอุปสรรคด้านการขนส่งสินค้าเกษตร โดยฝ่ายจีนนำเสนอระบบบริหารจัดการด่านนำเข้าที่ใช้เทคโนโลยี Smart Customs การจัดช่องทางพิเศษ (Green Lane) สำหรับผักและผลไม้ รวมถึงระบบตรวจปล่อยสินค้าภายใน 24 ชั่วโมง ซึ่งช่วยลดระยะเวลาการตรวจสอบที่ด่านนำเข้า โดยทั้งสองฝ่ายเห็นพ้องที่จะเร่งเชื่อมโยงระบบใบรับรองสุขอนามัยพืชอิเล็กทรอนิกส์ (e-Phyto) เพิ่มการแลกเปลี่ยนข้อมูลด้านความปลอดภัยอาหาร และพัฒนากลไกการแจ้งเตือนเมื่อพบปัญหาสินค้า เพื่อให้การนำเข้าส่งออกสินค้าเกษตรระหว่างกันเป็นไปอย่างสะดวกรวดเร็วยิ่งขึ้น
ทั้งสองฝ่ายยังได้หารือประเด็นความท้าทายของการขนส่งผ่านเมียนมา ทั้งด้านสภาพเส้นทาง การขนส่ง และการประสานงานระหว่างหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง โดยเห็นพ้องที่จะร่วมกันพัฒนาแนวปฏิบัติและกลไกแลกเปลี่ยนข้อมูลสำหรับผู้ประกอบการ เพื่อให้การขนส่งผลไม้ผ่านเส้นทาง R3B เป็นไปอย่างราบรื่นและสอดคล้องกับข้อกำหนดของทั้งสองประเทศ โดยด่านต่าลั่วจะเป็นอีกหนึ่งทางเลือกสำคัญในการขนส่งผลไม้จากไทยเข้าสู่จีนนอกเหนือจากด่านโม่ฮานและท่าเรือกวนเหล่ย เนื่องจากเป็นเส้นทางที่สั้นที่สุดที่เชื่อมระหว่างสองประเทศ จึงมีศักยภาพที่จะช่วยให้ผลไม้ไทยเข้าสู่ตลาดจีนได้รวดเร็วยิ่งขึ้น หากสามารถพัฒนาเส้นทางและระบบโลจิสติกส์ได้อย่างเต็มประสิทธิภาพ
นอกจากนี้ คณะยังได้ลงพื้นที่ด่านต่าลั่วเพื่อศึกษาระบบตรวจสอบและตรวจปล่อยสินค้าเกษตรของจีน เยี่ยมชมโครงการก่อสร้างศูนย์รวบรวมผลไม้ ศูนย์กระจายสินค้าทางรางของมณฑลยูนนาน รวมถึงหารือกับกรมพาณิชย์เขตปกครองตนเองชนชาติไตสิบสองปันนาและผู้ประกอบการ เพื่อติดตามความพร้อมของเส้นทาง รับฟังข้อเสนอแนะและอุปสรรคจากผู้ใช้งานเส้นทางจริง ก่อนนำไปหารือร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องของไทย จีน และเมียนมา เพื่อผลักดันให้เส้นทางดังกล่าวสามารถรองรับการขนส่งสินค้าเกษตรได้อย่างเต็มศักยภาพ
ทั้งนี้ หากเส้นทาง R3B สามารถใช้งานได้เต็มรูปแบบ ผลไม้ไทยจะสามารถส่งจากด่านแม่สายถึงด่านต่าลั่วของจีนได้ภายในหนึ่งวัน ช่วยเพิ่มทางเลือกในการขนส่ง ลดความแออัดของเส้นทางเดิม และรักษาคุณภาพผลไม้สดได้ดียิ่งขึ้น โดยปัจจุบันจีนเป็นตลาดส่งออกผลไม้ที่สำคัญที่สุดของไทย ในปี 2568 ไทยส่งออกผลไม้สดไปจีนรวมมูลค่ากว่า 171,200 ล้านบาท คิดเป็นร้อยละ 88 ของมูลค่าการส่งออกผลไม้สดทั้งหมดของไทย