พลิกโฉมสมัชชาสุขภาพฯ ครั้งที่ 19 ดึง ‘คนรุ่นใหม่’ ร่วมดีไซน์นโยบายรัฐที่จับต้องได้จริง ผ่าน 2 ประเด็นน่าจับตา “การสร้างเสริมสุขภาวะบนพื้นฐานสิ่งแวดล้อม” และ “การยกระดับคุณภาพทุนมนุษย์ของประเทศ”

สำนักงานคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ (สช.) จัดประชุมคณะกรรมการจัดสมัชชาสุขภาพแห่งชาติ (คจ.สช.) พ.ศ. 2569 ครั้งที่ 3/2569 ซึ่งมี พญ.พรรณพิมล วิปุลากร  เป็นประธานกรรมการจัดสมัชชาสุขภาพแห่งชาติ ประชุมเตรียมพร้อม 2 ประเด็นสำคัญ ด้านปัญหาสุขภาวะของคนไทย คือ การสร้างเสริมสุขภาวะบนพื้นฐานสิ่งแวดล้อม และการยกระดับคุณภาพทุนมนุษย์ของประเทศ พร้อมดึงพลังคนรุ่นใหม่ร่วมออกแบบนโยบายสาธารณะผลักดันให้เกิดรูปธรรม

พญ.พรรณพิมล วิปุลากร ประธานกรรมการจัดสมัชชาสุขภาพแห่งชาติ (คจ.สช.) กล่าวว่า การพัฒนาประเด็นเพื่อเป็นระเบียบวาระในสมัชชาสุขภาพแห่งชาติ ครั้งที่ 19 กระบวนการพัฒนานโยบายสาธารณะจะมีความร่วมสมัย และครอบคลุมทุกภาคส่วนมากขึ้น ซึ่งความก้าวหน้าในการพัฒนาประเด็นหลัก ประเด็นการสร้างเสริมสุขภาวะบนพื้นฐานสิ่งแวดล้อม ผ่านแนวคิด “การสั่งจ่ายทางสังคมด้วยฐานทรัพยากรธรรมชาติ” และ ประเด็นการยกระดับคุณภาพทุนมนุษย์ของประเทศ ที่เป็นการพัฒนาคุณภาพชีวิตของคนไทย และการจัดสมัชชาสุขภาพคนรุ่นใหม่เปิดโอกาสให้คนรุ่นใหม่เข้ามาร่วมออกแบบกระบวนการ

ประเด็นการสร้างเสริมสุขภาวะบนพื้นฐานสิ่งแวดล้อม มุ่งเน้นการใช้ธรรมชาติสร้างเสริมสุขภาวะเชิงรุก (Nature-based well-being) ผ่านกลไก Social Prescribing และการยกระดับพื้นที่สีเขียวให้เป็นพื้นที่เยียวยาสุขภาพ รวมถึงการสร้างโครงสร้างพื้นฐานของเมืองที่สนับสนุน “สุขภาวะเชิงรุก” เชื่อมโยงพื้นที่ทางธรรมชาติ เข้ากับวิถีชีวิตคนเมืองซึ่งอยู่ระหว่างดำเนินการประสานบุคคลและหน่วยงานหลักเพื่อแต่งตั้งเป็นคณะทำงานพัฒนา

ประเด็นการยกระดับคุณภาพทุนมนุษย์ของประเทศ มุ่งเน้นการยกระดับ “ประสิทธิผลของทุนมนุษย์” ในเชิงโครงสร้าง และการปิดช่องว่างทางนโยบายสำหรับกลุ่มคนที่อยู่ในช่วงเปลี่ยนผ่านสู่ตลาดแรงงาน โดยเฉพาะ First Jobber

ซึ่งขณะนี้ทั้ง 2 ประเด็นอยู่ระหว่างการพัฒนาประเด็นและจะมีการจัดเวทีรับฟังความคิดเห็นระดับประเทศช่วงเดือนกันยายน 2569 และ เวทีเตรียมความพร้อมเครือข่ายพื้นที่ระดับภูมิภาค ช่วงเดือนตุลาคม 2569

นพ.สุเทพ เพชรมาก เลขาธิการคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ กล่าวว่า ปีนี้เป็นครั้งแรกที่จะมีกระบวนการจัด สมัชชาสุขภาพคนรุ่นใหม่ (Youth Health Assembly) ที่เน้นบทบาทของคนรุ่นใหม่อายุไม่เกิน 35 ปี มามีส่วนร่วมพัฒนานโยบายสาธารณะใช้โครงสร้างการทำงานแบบ “Co-Fa-Pa-Net” (Co-host, Facilitator, Partnership, Network) เพื่อเปิดพื้นที่ให้เด็กและเยาวชนได้แสดงความเห็นและสร้างความเป็นเจ้าของร่วม เป้าหมายระยะยาวคือการสร้างความเข้มแข็งให้เครือข่ายคนรุ่นใหม่ และจัดทำข้อเสนอให้ได้รับการยอมรับจากสังคม โดยมีการทำงานร่วมกับ UNICEF กระบวนการนี้ยังถูกมองว่าเป็นการเปิดหน้างานใหม่ของ สช. ในการสร้างทักษะการพัฒนานโยบายสาธารณะแบบมีส่วนร่วมให้แก่เยาวชน เพื่อให้ข้อเสนอของเยาวชนได้รับการยอมรับจากสังคมในระยะยาว

การจัดสมัชชาสุขภาพแห่งชาติ ครั้งที่ 19 มีการจัดตลาดนัดนโยบาย เพื่อเชื่อมคน เชื่อมนโยบาย และเชื่อมการเปลี่ยนแปลง โดยมีจุดเน้นหลัก สร้างการมีส่วนร่วมของทุกภาคส่วน  พัฒนาข้อเสนอนโยบายที่ตอบปัญหาได้จริง เชื่อมภาคีเครือข่ายสู่ความร่วมมือที่ยั่งยืน และขยายผลสู่สังคมเกิดการเปลี่ยนแปลงเชิงนโยบาย ประกอบด้วย 7 โซนกิจกรรมหลัก (1) Policy Arcade โซนพื้นที่ขายไอเดีย (2) Policy Studio พื้นที่นวัตกรรมและร่วมสร้าง (3) Un-Conference พื้นที่คุยสร้างสรรค์ (4) Networking Wall พื้นที่เชื่อมโยงพลัง (5) Journey of Change นิทรรศการมีชีวิต (6) Policy Photo Studio พื้นที่สื่อสารรณรงค์ (7) Health Station Talk พื้นที่สื่อดิจิทัล และ Live Streaming

นอกจากนี้ ที่ประชุมยังให้ความสำคัญกับ กลยุทธ์การสื่อสารเชิงรุก ที่มุ่งแปลงภาษานโยบายที่ซับซ้อนให้เป็นเรื่องที่เข้าใจง่าย ใช้ภาษาและเนื้อหาให้เหมาะสมกับกลุ่มเป้าหมาย เข้าถึงสาธารณชนได้จริงและสร้างการมีส่วนร่วม พร้อมสื่อสารตั้งแต่ก่อน ระหว่าง และ หลังการจัดสมัชชาสุขภาพฯ ครั้งที่ 19

การประชุม คจ.สช. ครั้งนี้ ได้เห็นชอบ (ร่าง) หลักเกณฑ์วิธีการจัดสมัชชาสุขภาพแห่งชาติ ครั้งที่ 19 พ.ศ. 2569 ประกาศประเด็นที่อยู่ระหว่างการพัฒนาเป็นระเบียบวาระสมัชชาสุขภาพแห่งชาติ ครั้งที่ 19 พ.ศ. 2569 และ แนวทางการสร้างการมีส่วนร่วม

ซึ่งงานสมัชชาสุขภาพแห่งชาติ ครั้งที่ 19 พ.ศ. 2569 ที่จะเกิดขึ้นในวันที่ 28-29 ต.ค. 2569  ณ อิมแพ็คฟอรั่ม เมืองทองธานี จ.นนทบุรี โดยมีธีมหลักคือ “สังคมอยู่ดีมีพลัง: นโยบายสาธารณะเชิงบวกด้วยหัวใจ”(A Thriving and Empowered Society: Positive and Empathetic Public Policy for Health) “