คพ. เผยผลตรวจห้วยตะเข้ พบสารอินทรีย์ระเหยง่ายหลายชนิด บ่งชี้ความเป็นไปได้ของแหล่งกำเนิดมลพิษจากภาคอุตสาหกรรม 

ดร.สุรินทร์ วรกิจธำรง อธิบดีกรมควบคุมมลพิษ เปิดเผยว่า จากการเก็บตัวอย่างคุณภาพน้ำ ในคลองหนองน้ำเขียว คลองเกด และคลองห้วยตะเข้ จ.สระบุรี เมื่อวันที่ 27-28 พฤษภาคม 2569 และได้รายงานผลการตรวจวิเคราะห์คุณภาพน้ำตามมาตรฐานคุณภาพน้ำในแหล่งน้ำผิวดิน พบค่าโลหะหนักในแหล่งน้ำทั้ง 3 แห่ง ตลอดลำคลอง ซึ่งมีจำนวน 3 จุด พบสารหนู (As) และตะกั่ว (Pb) มีค่าเกินมาตรฐานน้ำผิวดิน แต่ยังไม่มีผลวิเคราะห์สารอินทรีย์ระเหยง่าย (VOCs) ในน้ำ นั้น

ดร.สุรินทร์ กล่าวว่า การวิเคราะห์สารอินทรีย์ระเหยง่าย (VOCs) ในพื้นที่ คพ. ได้ใช้วิธีการตรวจวิเคราะห์ 3 วิธี และจากผลวิเคราะห์ พบว่า

1. การตรวจวิเคราะห์ด้วยวิธี Headspace (การดักจับโมเลกุลกลิ่นที่ลอยเหนือผิวน้ำในภาชนะปิดเพื่อหาไอระเหยของสารเคมี) ตรวจพบค่าสารอินทรีย์ระเหยง่าย (TVOCs) ตลอดลำคลอง

2. การวิเคราะห์ตัวอย่างในห้องปฏิบัติการ จากการเก็บตัวอย่างตลอดลำคลอง ทั้ง 7 จุด พบการปนเปื้อนสารอินทรีย์ระเหยง่าย (VOCs) ทุกจุด ได้แก่ เบนซีน (Benzene) 1,2 ไดคลอโรอีเทน (1,2-Dichloroethane ) ไดคลอโรมีเทน (Dichloromethane) เอทิลเบนซีน (Ethylbenzene ) โทลูอีน (Toluene ) และ1,1,2-ไตรคลอโรอีเทน (1,1,2-Trichloroethane) ซึ่งแสดงให้เห็นว่ามีการปนเปื้อนของเสียจากแหล่งกำเนิดมลพิษประเภทอุตสาหกรรม นอกจากนี้ยังมีผลการวิเคราะห์ค่าสารอินทรีย์ คือ ค่าบีโอดี และค่าซีโอดี โดยพบมีค่าสูงตลอดลำคลอง ซึ่งเป็นสาเหตุหนึ่งที่ทำให้แหล่งน้ำเสื่อมโทรม

และ 3. จากการตรวจวัดสารอินทรีย์ระเหยง่าย (VOCs) ในบรรยากาศ จำนวน 16 ชนิด รอบพื้นที่ห้วยตะเข้และกลุ่มโรงงาน (เก็บวันที่ 28-29 พ.ค. 2569) จำนวน 3 จุด ได้แก่ จุดที่ 1 บริเวณริมคลองตะเข้ ด้านข้างโรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย สระบุรี ตำบลกุดนกเปล้า จุดที่ 2 บริเวณป้อมทางรถไฟ ตำบลห้วยแห้ง และ จุดที่ 3 จุดอ้างอิงบริเวณสถานีวนวัฒนวิจัยพระฉาย ตำบลหนองปลาไหล พบว่า ทุกจุดมีค่าไม่เกินค่าเฝ้าระวังสำหรับสารอินทรีย์ระเหยง่ายในบรรยากาศโดยทั่วไปในเวลา 24 ชั่วโมง

อย่างไรก็ตาม มีการตรวจพบสารอินทรีย์ระเหยง่าย คือ โทลูอีน ซึ่งสอดคล้องกับผลการตรวจวัดในตัวอย่างน้ำที่ตรวจพบสารโทลูอีนเช่นกัน ทั้งนี้ ปัจจุบันยังไม่มีการกำหนดค่าการเฝ้าระวังกับสารโทลูอีน โดยสารโทลูอีนเป็นสารเคมีระเหยง่ายที่นิยมใช้เป็นตัวทำละลายหลักในภาคอุตสาหกรรม และเป็นสารตั้งต้นในการสังเคราะห์ผลิตภัณฑ์ต่างๆ เช่น สีทาบ้านและสารเคลือบ ทินเนอร์และน้ำยาทำความสะอาด กาวและสารยึดติด เป็นต้น

ทั้งนี้ คพ. อยู่ระหว่างการวิเคราะห์หาค่าสารโลหะหนักและสารอินทรีย์ระเหยง่ายในตัวอย่างตะกอนดินในแหล่งน้ำผิวดินจากการเก็บตัวอย่างครั้งล่าสุดเมื่อวันที่ 7 มิถุนายน 2569 ที่ผ่านมา ซึ่งจะแจ้งผลการตรวจสอบทั้งหมดให้พี่น้องประชาชนรับทราบ พร้อมแจ้งกรมโรงงานอุตสาหกรรม และจังหวัดสระบุรี เพื่อใช้ประกอบการวิเคราะห์ความเชื่อมโยงระหว่างที่มาของโลหะหนักและสารอินทรีย์ระเหยง่ายกับต้นตอของแหล่งกำเนิดมลพิษ และการจัดการตะกอนกรณีที่มีการขุดลอกไปกำจัด ต่อไป

สำหรับการดำเนินการล่าสุดในวันนี้ คพ. ได้มอบหมายนายชาญวิทย์ กันยา ผู้อำนวยการกองกฎหมาย นำเอกสารหลักฐานเข้าร้องทุกข์กล่าวโทษต่อ พล.ต.ต.เอนก เตาสุภาพ ผู้บังคับการปราบปรามการกระทำความผิดเกี่ยวกับทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม (บก.ปทส.) กรณีการลักลอบปล่อยน้ำทิ้งของเสีย ลงสู่แหล่งน้ำสาธารณะ คลองห้วยตะเข้ จ.สระบุรี เนื่องจากผลการตรวจวิเคราะห์น้ำในคลองหนองน้ำเขียว คลองเกด คลองห้วยตะเข้ และคลองเพรียว พบว่า มีค่าสารหนู และค่าตะกั่วเกินค่ามาตรฐานของน้ำผิวดิน รวมทั้งตรวจพบสารอินทรีย์ระเหยง่ายหลายชนิด เพื่อให้ดำเนินการสืบสวนหาต้นตอของน้ำเสียต่อไปด้วยแล้ว ดร.สุรินทร์ กล่าว