ปลัดกระทรวงสาธารณสุข ชูนโยบายโรงพยาบาล GREEN & CLEAN มุ่งสู่เป้าหมายการปล่อยก๊าซเรือนกระจกสุทธิเป็นศูนย์ ในงานเปิดตัว Lancet MedZero แพลตฟอร์มวิเคราะห์ข้อมูลคาร์บอนฟุตพริ้นท์ระดับโลกภาคสาธารณสุข ในห้วงการประชุมสมัชชาอนามัยโลก สมัยที่ 79 ย้ำระบบสุขภาพที่ยั่งยืนต้องควบคู่กับความเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม
นพ.สมฤกษ์ จึงสมาน ปลัดกระทรวงสาธารณสุข กล่าวในพิธีเปิดตัว Lancet MedZero แพลตฟอร์มวิเคราะห์ข้อมูลคาร์บอนฟุตพริ้นท์ระดับโลกภาคสาธารณสุข ในการประชุมสมัชชาอนามัยโลก สมัยที่ 79 และกิจกรรมอื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง ณ นครเจนีวา สมาพันธรัฐสวิส ว่า ระบบสาธารณสุขที่ยั่งยืนมีความหมายครอบคลุมมากกว่าการรักษาผู้ป่วย โดยรวมไปถึงการร่วมรักษาปกป้องโลกด้วย ซึ่งแม้ประเทศไทยจะมีการพัฒนาระบบหลักประกันสุขภาพถ้วนหน้า รวมถึงเสริมสร้างระบบบริการสุขภาพปฐมภูมิมาอย่างยาวนาน โดยมีรากฐานที่แข็งแกร่งจาก อสม. แต่ความมั่นคงทางสุขภาพที่แท้จริงจะไม่เกิดขึ้น หากระบบสาธารณสุขยังคงเป็นส่วนหนึ่งที่ก่อให้เกิดวิกฤตสภาพภูมิอากาศ แพลตฟอร์ม Lancet MedZero จึงเป็นเครื่องมือสำคัญในการวัดผลกระทบที่แม่นยำ และนำไปสู่เป้าหมายการปล่อยก๊าซเรือนกระจกสุทธิเป็นศูนย์ (Net Zero) ได้ต่อไป
นพ.สมฤกษ์ กล่าวต่อว่า ประเทศไทยกำลังขับเคลื่อนนโยบายโรงพยาบาล GREEN & CLEAN อย่างเป็นรูปธรรม โดยติดตั้งโซลาร์เซลล์ในโรงพยาบาลศูนย์ โรงพยาบาลทั่วไป และโรงพยาบาลชุมชนทั่วประเทศแล้ว 771 แห่ง (ร้อยละ 85) ช่วยลดค่าไฟฟ้าได้ประมาณ 18.3 ล้านดอลลาร์สหรัฐต่อปี และลดการปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ได้มากกว่า 82,300 ตันต่อปี รวมทั้งส่งเสริมการใช้มาตรการลดก๊าซเรือนกระจกอย่างครบวงจร อาทิ การเพิ่มประสิทธิภาพการใช้พลังงาน การใช้เชื้อเพลิงคาร์บอนต่ำ และการลดปริมาณขยะด้วยการฟื้นคืนทรัพยากร ซึ่งจะนำไปสู่การรับรองคาร์บอนเครดิตในที่สุด และกำลังพัฒนาระบบการปรับตัวต่อสภาพภูมิอากาศสำหรับโรงพยาบาล ประเมินความเสี่ยงและความเปราะบาง เพื่อสร้างความมั่นใจว่าสถานพยาบาลจะมีความยืดหยุ่นและพร้อมให้บริการทางการแพทย์แก่ประชาชนได้อย่างต่อเนื่อง แม้ในช่วงที่เกิดภัยพิบัติทางธรรมชาติจากสภาพภูมิอากาศ รวมทั้งพัฒนาระบบประเมินคาร์บอนฟุตพริ้นท์โรงพยาบาล GREEN & CLEAN (GCHC) และระบบบริหารจัดการการปล่อยก๊าซเรือนกระจกของโรงพยาบาลไทย (THEMS) โดยกำลังบูรณาการทั้งสองระบบเข้าเป็นแพลตฟอร์มเดียวกัน เพื่อบรรลุเป้าหมายการปล่อยก๊าซเรือนกระจกสุทธิเป็นศูนย์ การพัฒนาระบบคำนวณคาร์บอนฟุตพริ้นท์ด้านสาธารณสุข และการเตรียมความพร้อมสำหรับการจัดการคาร์บอนเครดิตในตลาดคาร์บอนอนาคต ที่จะช่วยสร้างรายได้เพื่อนำกลับมาลงทุนในการดูแลผู้ป่วยและนวัตกรรมสีเขียว ทำให้ระบบสาธารณสุขไม่เพียงแต่ช่วยฟื้นฟูสิ่งแวดล้อม แต่ยังมีความยั่งยืนทางการเงินด้วย
นอกจากนี้ ยังได้แสดงวิสัยทัศน์ในการยกระดับ “การสาธารณสุขที่ตั้งอยู่บนพื้นฐานเชิงประจักษ์” (Evidence-Based Healthcare) ไปสู่ “การสาธารณสุขที่ยั่งยืนบนพื้นฐานเชิงประจักษ์” (Evidence-Based Sustainable Healthcare) โดยประเทศไทยได้สร้างความเชี่ยวชาญด้านการประเมินเทคโนโลยีด้านสุขภาพ (HTA) จนเป็นที่ยอมรับในระดับสากลผ่านสถาบัน HITAP ซึ่งเป็นกลไกสำคัญสู่ความยั่งยืน ช่วยให้สามารถจัดลำดับความสำคัญของบริการสุขภาพตามหลักฐานที่มีคุณภาพสูง และพร้อมสนับสนุนประเทศเพื่อนบ้านผ่าน 2 แนวทางหลัก ได้แก่ 1.การจัดลำดับความสำคัญเพื่อคุณค่าที่แท้จริง โดยใช้ HTA วิเคราะห์ผลกระทบในทุกมิติ ทั้งด้านสุขภาพ เศรษฐกิจ สังคมและสิ่งแวดล้อม บูรณาการ “ผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม” เป็นเกณฑ์สำคัญ เพื่อช่วยให้มั่นใจได้ว่าเทคโนโลยีทางการแพทย์ที่เลือกใช้ให้คุณค่าสูงสุดต่อทั้งประชาชนและโลก และ 2.การนำไปปฏิบัติ โดยพร้อมแบ่งปันประสบการณ์ในการเปลี่ยนงานวิจัยที่ซับซ้อนให้เป็นการตัดสินใจเชิงนโยบายที่ทำได้จริง เพื่อให้มั่นใจว่าทรัพยากรที่มีจำกัดจะถูกใช้อย่างยั่งยืนและเท่าเทียมที่สุด ซึ่งไทยพร้อมแบ่งปันความสำเร็จและความท้าทายที่เกิดขึ้น ตั้งแต่การเปลี่ยนผ่านสู่พลังงานสะอาดในโรงพยาบาล ไปจนถึงการบริหารจัดการต้นทุนภายใต้ระบบหลักประกันสุขภาพถ้วนหน้า